Un canon situé sur une colline à 300m jette un objet à une vitesse de 600km/h. Il lance cet objet à un angle de -20°. Quelle est sa hauteur max et sa portée
Önce birimleri ve açıyı netleştirelim, sonra hesabı yapalım.
- Colline (tepe) yüksekliği: 300 \ \text{m}
- Vitesse initiale: 600 \ \text{km/h}
- Angle de tir: -20^\circ (yani aşağı doğru 20°)
1. Birim dönüştürme
Hız \text{km/h} cinsinden verilmiş, biz \text{m/s} kullanacağız.
600 \ \text{km/h} = 600 \times \frac{1000}{3600} = \frac{600000}{3600} \approx 166{,}67 \ \text{m/s}
Yani:
v_0 \approx 166{,}67 \ \text{m/s}
Yer çekimi ivmesi (yaklaşık):
g = 9{,}81 \ \text{m/s}^2
2. Hız bileşenleri
Açı: -20^\circ yani yataydan 20° aşağı.
-
Yatay bileşen v_{0x} :
v_{0x} = v_0 \cos(-20^\circ) = v_0 \cos(20^\circ) -
Düşey bileşen v_{0y} (pozitif yukarı):
v_{0y} = v_0 \sin(-20^\circ) = - v_0 \sin(20^\circ)
Yaklaşık değerler:
\cos(20^\circ) \approx 0{,}9397
\sin(20^\circ) \approx 0{,}3420
Hesaplayalım:
v_{0x} \approx 166{,}67 \times 0{,}9397 \approx 156{,}6 \ \text{m/s}
v_{0y} \approx - 166{,}67 \times 0{,}3420 \approx -57{,}0 \ \text{m/s}
Başlangıç yüksekliği:
y_0 = 300 \ \text{m}
3. Maksimum yükseklik
Dikkat: Cisim zaten aşağıya doğru fırlatılıyor ( v_{0y} < 0 ). Yani ilk andan itibaren sürekli alçalıyor, yukarıya doğru bir çıkış yapmıyor.
Dolayısıyla maksimum yükseklik:
- Hareket başlar başlamaz, t = 0 anında,
- Yükseklik: y_{\max} = 300 \ \text{m}
Yani:
- Maksimum yükseklik: 300 \ \text{m}
4. Zemine çarpma anı (uçuş süresi)
Düşey hareket denklemi:
y(t) = y_0 + v_{0y} t - \frac{1}{2} g t^2
Yere düştüğünde y(t) = 0 :
0 = 300 - 57{,}0 \, t - \frac{1}{2} \cdot 9{,}81 \, t^2
0 = 300 - 57{,}0 t - 4{,}905 t^2
Daha standart yazalım:
-4{,}905 t^2 - 57{,}0 t + 300 = 0
Her tarafı -1 ile çarpalım:
4{,}905 t^2 + 57{,}0 t - 300 = 0
Bu bir ikinci derece denklem:
a = 4{,}905 , b = 57{,}0 , c = -300
Diskriminant:
\Delta = b^2 - 4ac = 57{,}0^2 - 4 \cdot 4{,}905 \cdot (-300)
57{,}0^2 = 3249
4 \cdot 4{,}905 \cdot 300 \approx 4 \cdot 1471{,}5 = 5886
\Delta = 3249 + 5886 = 9135
Karekök:
\sqrt{9135} \approx 95{,}6
Kökler:
t = \frac{-b \pm \sqrt{\Delta}}{2a} = \frac{-57{,}0 \pm 95{,}6}{2 \cdot 4{,}905}
İki çözümden pozitifi bizim için önemli:
t_1 = \frac{-57{,}0 + 95{,}6}{9{,}81} \approx \frac{38{,}6}{9{,}81} \approx 3{,}93 \ \text{s}
t_2 = \frac{-57{,}0 - 95{,}6}{9{,}81} < 0 (fiziksel olarak anlamsız)
Yani uçuş süresi:
- Uçuş süresi: yaklaşık 3{,}9 \ \text{s}
5. Yatay menzil (portée)
Yatay hız sabittir (sürtünme yok):
x(t) = v_{0x} \, t
Yere düştüğü andaki yatay uzaklık:
x_{\max} = v_{0x} \cdot t_1 \approx 156{,}6 \times 3{,}93 \approx 615 \ \text{m}
Yani:
- Yatay menzil (portée): yaklaşık 615 \ \text{m}
Sonuç (özet)
-
Maksimum yükseklik:
H_{\max} = 300 \ \text{m} -
Yatay menzil (portée):
R \approx 615 \ \text{m}
TERİMLER:
Diskriminant ( \Delta ): İkinci derece denklemlerde \Delta = b^2 - 4ac ifadesi; köklerin sayısını ve tipini belirler.
İkinci derece denklem: Genel formu ax^2 + bx + c = 0 olan denklem.
Yatay bileşen ( v_{0x} ): Başlangıç hızının yatay eksen üzerindeki parçası.
Düşey bileşen ( v_{0y} ): Başlangıç hızının dikey eksen üzerindeki parçası.