Bir ondalık gösterimin basamak değerleri toplamı şeklinde yazılmasına ondalık gösterimin çözümlemesi denir.
Aşağıdaki tabloda Dilara’nın bir mağazadan satın aldığı ürünlerin fiyatlarının çözümlemiş hâli verilmiştir.
Tablo: Dilara’nın Satın Aldığı Ürünlerin Fiyatları
Ürün | Fiyat (TL)
Çanta | 6·10^2 + 5·10^1 + 4·10^0 + 5·10^-1
Etek | 3·10^2 + 4·10^1 + 5·10^-1 + 5·10^-2
Gömlek | 5·10^2 + 4·10^0 + 5·10^-1 + 4·10^-2
Pantolon | 5·10^2 + 4·10^1 + 9·10^0 + 6·10^-1
Bu ürünlerden birine ait fiyat etiketinin bazı rakamları silinmiş olup aşağıdaki gibidir.
□ 4 □ 5 , □ TL
Buna göre, bu fiyat etiketi hangi ürüne aittir?
A) Çanta B) Etek C) Gömlek D) Pantolon
Doğru cevap: C) Gömlek
Detaylı Açıklama:
Önce tablodaki fiyatların ondalık değerlerini bulalım:
1. Çanta:
6 \cdot 10^2 + 5 \cdot 10^1 + 4 \cdot 10^0 + 5 \cdot 10^{-1}
= 600 + 50 + 4 + 0.5 = 654.5
2. Etek:
3 \cdot 10^2 + 4 \cdot 10^1 + 5 \cdot 10^{-1} + 5 \cdot 10^{-2}
= 300 + 40 + 0.5 + 0.05 = 340.55
3. Gömlek:
5 \cdot 10^2 + 4 \cdot 10^0 + 5 \cdot 10^{-1} + 4 \cdot 10^{-2}
= 500 + 4 + 0.5 + 0.04 = 504.54
4. Pantolon:
5 \cdot 10^2 + 4 \cdot 10^1 + 9 \cdot 10^0 + 6 \cdot 10^{-1}
= 500 + 40 + 9 + 0.6 = 549.6
Etikette Görünen Kısım:
Şu şekilde: ? 4 ? 5 , ? TL
- Yani x4y5,? TL
- Yüzlükler basamağı: ?, onlar: 4, birler: ?, onda birler: 5
Fiyatları karşılaştıralım:
- 504,54 TL (Gömlek) bu şablona uygun: (5) 0 (4) , (5) 4
- Yani 5 04,54 TL
Diğer fiyatlar bu kalıba uymuyor.
SONUÇ:
Bu fiyat etiketi gömleğe aittir.
TERİMLER:
Ondalık gösterim: Bir sayının virgülden sonraki basamaklarıyla gösterilmesi.
Çözümleme: Bir sayının basamak değerlerine ayrılması.
Basamak değeri: Bir rakamın bulunduğu konuma göre aldığı değer (ör: yüzler, onlar, birler).