TYT
- Bir disakkarit molekülünün sentezi sırasında gerçekleşen
I. organik yapılı iki molekülün glikozit bağı ile birbirine bağlanması,
II. su molekülünün oluşması,
III. monosakkarit tüketilmesi
olaylarından hangileri bir nükleotit molekülünün sentezi sırasında da gerçekleşir?
A) Yalnız II
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
- Özdeş üç bitki hücresi ile yapılan deneyde 1 numaralı hücre X çözeltisine, 2 numaralı hücre Y çözeltisine, 3 numaralı hücre ise Z çözeltisine bırakılmış ve düzenekler aynı ortamda eşit süre bekletilmiştir. Bekleme süresince bu hücrelerde suyun net difüzyon yönleri ve buna bağlı olarak meydana gelen son değişiklikler aşağıda gösterilmiştir.
su
su
su
Soruyu önce okuyup sonra çözümü vereyim.
Soru (15. soru, TYT)
Bir disakkarit molekülünün sentezi sırasında gerçekleşen
I. organik yapılı iki molekülün glikozit bağı ile birbirine bağlanması
II. su molekülünün oluşması
III. monomer (monosakkarit) tüketilmesi
olaylarından hangileri bir nükleotit molekülünün sentezi sırasında da gerçekleşir?
Şıklardan işaretlemeler var ama doğru cevabı bulalım.
1. Doğru Cevap
Doğru cevap: \mathbf{E) I, II \ ve \ III}
2. Neden?
Nükleotit sentezini hatırlayalım:
Bir nükleotit, şu üç kısımdan oluşur:
- Azotlu organik baz (A, T, G, C, U gibi)
- Pentoz şeker (riboz veya deoksiriboz)
- Fosfat grubu
Bu üçü birbirine bağlanırken:
I. Organik yapılı iki molekülün glikozit bağı ile birbirine bağlanması
- Şeker (pentoz) ile azotlu baz organik yapılı iki moleküldür.
- Aralarında, şekerdeki C\_1 karbonu ile baz arasında N-glikozit bağı kurulur.
- Yani disakkaritteki gibi bir glikozit bağı kurulması nükleotitte de vardır.
→ I DOĞRU.
II. Su molekülünün oluşması
- Hem disakkarit sentezinde hem de nükleotit sentezinde bağ oluşurken dehidrasyon (kondenzasyon) tepkimesi olur.
- Yani bağ kurulurken su açığa çıkar.
→ II DOĞRU.
III. Monomer tüketilmesi
- Disakkarit sentezinde iki monosakkarit (monomer) kullanılır.
- Nükleotit sentezinde de şeker + baz + fosfat gibi daha küçük yapı taşları (monomer birimler) birbirine bağlanır, yani bunlar tüketilerek nükleotit oluşur.
→ III DE DOĞRU.
Dolayısıyla üçü de nükleotit sentezinde gerçekleştiği için cevap E şıkkı.
TERİMLER:
Dehidrasyon (kondenzasyon) tepkimesi:
İki molekülün bağ kurarken aralarından bir su ( H\_2O ) çıkararak birleşmesi. Su açığa çıkar.
Disakkarit:
İki monosakkaritin (örneğin glikoz + fruktoz) birleşmesiyle oluşan çift şeker (örnek: sakaroz, maltoz, laktoz).
Glikozit bağı:
Bir şeker molekülünün hidroksil ( -OH ) grubu ile başka bir molekül (şeker veya baz) arasında kurulan bağ.
Monomer:
Daha büyük molekülleri (polimerleri) oluşturmak için birleşen küçük temel yapı taşı.
Nükleotit:
DNA ve RNA’nın yapı taşı olan molekül; bir şeker, bir azotlu baz ve bir fosfattan oluşur.
Takıldığın başka bir biyoloji sorusunun da fotoğrafını atabilirsin, tek tek çözelim.
