- Aşağıda, DNA’nın kendini eşlemesi sırasında gerçekleşen olaylar karışık olarak verilmiştir.
■ : Sitoplazmada serbest hâlde bulunan nükleotitler karşılıklı zincirlerde birbiriyle eşleşir.
● : DNA’nın iki zinciri birbirinden ayrılır.
: Başlangıçtaki DNA’nın aynısı olan bir DNA molekülü daha oluşur.
Buna göre, verilen olayların gerçekleşme sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) ● - - ■
B) ● - ■ -
C) - ● - ■
D) ■ - - ●
Bu resimde, DNA’nın kendini eşlemesi sırasında meydana gelen olayların doğru sıralamasını belirlemeye yönelik bir soru bulunmaktadır. Soruda verilen semboller DNA replikasyonu sırasında gerçekleşen aşamaları temsil etmektedir ve bu aşamaların hangi sırayla meydana geldiği sorulmaktadır.
Doğru seçenek: B) ● - ■ - . İlk önce DNA zincirleri ayrılır (●), sonra sitoplazmadaki nükleotitler karşılık gelen bazlarla eşleşir (■) ve en sonunda başlangıçtaki DNA ile aynı yeni bir DNA molekülü oluşur ().
Başlık
Kısa cevap: B) ● - ■ - .
Alt Başlık
Açıklama:
- İlk olay DNA zincirlerinin birbirinden ayrılmasıdır (●). Bu, replikasyon çatalının açılmasıyla gerçekleşir.
- İkinci aşamada sitoplazmada serbest halde bulunan nükleotitler karşılıklı zincirlere gelerek tamamlayıcı baz eşleşmesi yapar (■).
- Son aşamada bu eşleşmeler tamamlanınca başlangıçtaki DNA ile aynı yeni bir DNA molekülü ortaya çıkar ().
Neden diğerleri yanlış?
- Sıralama ■ ile başlaması (ör. D şıkkı) mümkün değil çünkü nükleotitler zincir ayrılmadan şablona bağlanamaz.
- erken gelirse (örn. C şıkkı) yeni molekül oluşmadan önce baz eşleşmesi tamamlanmamış olur; bu mantıksızdır.
TERİMLER:
DNA (Deoksiribonükleik asit): Genetik bilgiyi taşıyan çift zincirli nükleik asit.
Nükleotit: DNA’yı oluşturan birim; şeker + fosfat + baz içerir.
Replikasyon (eşlenme): DNA’nın kendini kopyalaması süreci.
Şablon iplik: Replikasyon sırasında yeni zincirin oluştuğu, açılmış olan orijinal DNA zinciri.
