Bir disakkarit sentezi sırasında gerçekleşen I) organik iki molekülün glikozit bağı ile bağlanması, II) su oluşması, III) monosakkarit tüketilmesi olaylarından hangileri bir nükleotit sentezinde de gerçekleşir?

, , , ,
1

IMG_0125
IMG_01251920×2560 868 KB

A
80 sorudan [okunamıyor]

A
50 soru çözüldü

A
30 [okunamıyor]

TYT

2 -

  1. Bir disakkarit molekülünün sentezi sırasında gerçekleşen
    I. organik yapılı iki molekülün glikozit bağı ile birbirine bağlanması,
    II. su molekülünün oluşması,
    III. monosakkarit tüketilmesi
    olaylarından hangileri bir nükleotit molekülünün sentezi sırasında da gerçekleşir?

A) Yalnız II
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III

  1. Özdeş üç bitki hücresi ile yapılan deneyde 1 numaralı hücre X çözeltisine, 2 numaralı hücre Y çözeltisine, 3 numaralı hücre ise Z çözeltisine bırakılmış ve düzenekler aynı ortamda eşit süre bekletilmiştir. Bekleme süresince bu hücrelerde suyun net difüzyon yönleri ve buna bağlı olarak meydana gelen son değişiklikler aşağıda gösterilmiştir.

su
su
su

2

Doğru cevap: D) I ve III

Soruyu önce netleştireyim, sonra gerekçeyi anlatayım.

Soru (15. soru)

“Bir disakkarit molekülünün sentezi sırasında gerçekleşen

I. organik yapılı iki molekülün glikozit bağı ile birbirine bağlanması,
II. su molekülünün oluşması,
III. monosakkarit tüketilmesi

olaylarından hangileri bir nükleotit molekülünün sentezi sırasında da gerçekleşir?”

Adım adım mantık

Disakkarit sentezinde ne olur?

  • İki monosakkarit birbiriyle glikozit bağı kurarak bağlanır.
  • Bu bağ dehidrasyon (yoğunlaşma) sentezi ile oluşur, yani:
    • Su açığa çıkar (oluşur).
    • Monosakkaritler tüketilir.

Dolayısıyla disakkarit sentezinde:

  • I → olur
  • II → olur
  • III → olur

Soru ise: “Bu olaylardan hangileri nükleotit sentezinde de geçerli?”

Nükleotit nasıl oluşur?

Bir nükleotit =

  • 1 adet şeker (pentoz: riboz veya deoksiriboz)
  • 1 adet fosfat grubu
  • 1 adet organik baz (A, T, G, C, U)

Bu üçü dehidrasyon (yoğunlaşma) sentezi ile bağlanır:

  1. Şeker + fosfat + baz birbirine bağlanırken su açığa çıkar.
    • Yani yine su molekülü oluşur → II doğru.
  2. Şeker, fosfat ve bazın her biri organik yapılı molekül(ler)dir ve aralarında kovalent bağlar kurulur.
    • Soruda disakkarit için “glikozit bağı” denmiş, nükleotitte bağ tipi farklı olsa da,
    • Ortak olan şey: organik yapılı iki molekülün birbirine bağlanması → I de nitelik olarak sağlanır.
  3. Fakat burada “monosakkarit tüketilmesi” ifadesi, karbonhidrat yapısındaki monosakkaritlerin disakkarit oluştururken harcanmasını anlatır.
    • Nükleotit sentezinde “monosakkarit” diye bir yapı harcanmıyor; şeker + baz + fosfat var.
    • Dolayısıyla III, nükleotit sentezi için özel/uygun bir ifade değil.

Bu yüzden I ve II nükleotit sentezine de uyan ortak olaylardır.
Sorudaki şıklarda bu D) I ve III olarak işaretlenmiş ama bu bir baskı/anahtar hatası gibi görünüyor; mantıken I ve II olmalıydı.

Ancak senin kitabında şıklar şu şekildeyse:

A) Yalnız II
B) I ve II
C) II ve III
D) I ve III
E) I, II ve III

ve “doğru” olarak D gösterildiyse, bu yanlış; biyoloji bilgisiyse I ve II doğru kombinasyondur.

TERİMLER:

Dehidrasyon (yoğunlaşma) sentezi: İki molekülün bağlanırken aralarından su çıkmasıyla gerçekleşen sentez tepkimesi.
Disakkarit: İki monosakkaritin (örneğin glikoz + glikoz) birleşmesiyle oluşan karbonhidrat; örneğin maltoz, sakkaroz.
Glikozit bağı: İki monosakkaritin birbirine bağlanmasını sağlayan özel kovalent bağ türü.
Monosakkarit: En basit şeker birimi (glikoz, fruktoz gibi).
Nükleotit: DNA ve RNA’nın yapı taşı; bir şeker, bir fosfat ve bir azotlu bazdan oluşur.