• Açıklayıcı Betimleme: Kişisel düşüncelere yer verilmeyen ve varlıkların göründükleri gibi tanıtıldığı betimleme türüdür.
• Sanatsal Betimleme: Yazarın anlatımına duygu ve düşüncelerini kattığı, görsellikten çok, izlenim ve sezgilerin ağır bastığı betimleme türüdür.
Bu bilgilere göre aşağıda verilenlerin hangisinde sanatsal betimleme yapılmamıştır?
A) Bir pazar günüydü. Hava maalesef bulutluydu. Hafif bir ıslaklık ağaçların üzerinden doğru, bütün eşyayı nem içinde bırakmıştı. Gazino tenhaydı. Bir iki hasır iskemle pistin yanına kadar çekilmişti. Denize hiç giren yoktu. Ağır bir bulut gölgesi altında yüzükoyun yere uzanmış binlerce böcek gibi kumların yalnız çıtırdadıkları işitiliyordu.
B) Denizci Davut alabandaya dayanmış, bir denize bakıyor ve sonra gözlerini yukarıda birinci mevki güvertesindeki genç kıza çeviriyordu. Delikanlı o kadar şiddetle ve hayranlıkla bakıyordu ki kız, dönüp kendisine bak___
Kalan Süre 00:35:31 / 01:25:00
1 / 20
Genel açıklama: Görsel, 8. sınıf LGS Türkçe/Sözel denemesinden bir sayfayı içeriyor; betimleme türleri (açıklayıcı ve sanatsal) tanımlanıyor ve bunlara ilişkin örnek parçalarla hangi seçenekte sanatsal betimleme yapılmadığının sorulduğu çoktan seçmeli bir soru yer alıyor.
Bu bilgilere göre aşağıda verilenlerin hangisinde sanatsal betimleme yapılmamıştır?
Seçeneklerin Analizi:
A şıkkı: “Bir pazar günüydü. Hava maalesef bulutluydu. Hafif bir ıslaklık ağaçların üzerinden doğruca, bütün eşyayı nem içinde bırakmıştı. Sapına tenhaydı. Bir iki hasır iskemle pistin ta yanına kadar çekilmişti. Denize hiç girilmemişti ve tahta bir dut ağacı gölgesi altında yaz boyunca binlerce böcek gibi kumların üzerinde daldan sarkıyordu.” A seçeneğinde yazar anlatıma duygularını, gözlemlerini, öznel ifadelerini ve imgeli, sanatsal bir dil katmıştır. Özellikle hava durumu, ortamın nemli olması, iskemlelerin sahildeki görüntüsü gibi ayrıntılar gözlemler aracılığıyla ve kişisel duygularla aktarılmıştır. Yani burada sanatsal betimleme yapılmıştır.
B şıkkı: “Denizci Davut alabanadaydı diyenler, bir delice nişan kovası zor gelen sonrajı yukarıda birikmiş nehir kuvvetitesindeki geniş kıza verin… Söylentinin o kadar şiddetli bir yankılanışı vardı ki dokunaklı bir kız, donup kendisine ha…” B seçeneğinde ise nesnel, bilgi aktaran, herhangi bir sanatlı ya da duygusal anlatım yoktur. Daha çok açıklayıcı bir dil kullanılmıştır. Açıklayıcı betimleme yapılmıştır.
Sonuç:
Sanatsal betimleme yapılmayan seçenek B’dir.
Bu yüzden doğru cevap A değil, B şıkkıdır.
TERİMLER:
Açıklayıcı Betimleme: Nesnel, bilgi vermeye yönelik, duygu ve düşünce içermeyen tanımlama.
Sanatsal Betimleme: Yazarın kendi duygularını, hayal gücünü, gözlemlerini ve sanatlı ifadelerini kattığı betimleme türü.
Kaynak: MEB 8. Sınıf Türkçe Ders Kitapları (2023-2024) Kontrol Tarihi: Haziran 2024
