Bu parçadaki cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı d mi

LGS-11 SÖZEL

(I) İnsanın üzerindeki şehir yorgunluğunu alan bir havası var Sinop’un. (II) Rıhtım boyu uzun bir yürüyüşe çıkıp seslere kulak verin yeter ki. (III) Balıkçı takalarının pat pat ilerleyişleri, kayalıkları döven dalgalar, esnaf selamlaşmaları ve bitmeyen martı çığlıkları… (IV) Zamanı telaşsızca tüketen sokak aralarında manzara farklı değil.

Bu parçadaki cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) I. cümlede “kent” sözcüğünün eş anlamı kullanılmıştır.
B) II. cümledeki “kulak” sözcüğü terim anlamlıdır.
C) III. cümlede yansıma sözcük kullanılmıştır.
D) IV. cümlede insana ait bir özellik insan dışındaki bir varlığa verilmiştir.

Kalan Süre 01:18:06 / 01:25:00
7 / 20

Genel açıklama: Görsel, LGS düzeyi bir Türkçe/Sözel çoktan seçmeli soru içeriyor; bir paragraf verilip cümlelerdeki anlam özellikleri (eş anlam, terim anlam, yansıma sözcük, kişileştirme) üzerine değerlendirme isteniyor.

Cevap: D seçeneği doğrudur, yani “D” şıkkı söylenemez.


Detaylı Açıklama

Soruda; parçada yer alan cümlelerle ilgili verilen ifadelerden hangisinin SÖYLENEMEYECEĞİ sorulmuş.

Şıklar:

  • A) 1. cümlede “kent” sözcüğünün eş anlamı kullanılmıştır.

    1. cümlede “şehri” kelimesi geçiyor. “Kent” ile “şehir” eşanlamlıdır. DOĞRU
  • B) 2. cümlede “kulak” sözcüğü terim anlamıyla kullanılmıştır.
    2. cümlede “kulak verin” ifadesi geçiyor. Burada “kulak”, gerçek/terim anlamda değil, “dinlemek” anlamında mecazi olarak kullanılmıştır. TERİM ANLAM YOK, DOĞRU SÖYLENEMEZ

  • C) 4. cümlede yansıma sözcük kullanılmıştır.
    4. cümlede “cıvıldaşan” sözü geçiyor, bu yansıma bir sözcüktür (kuş sesiyle ilgili). DOĞRU

  • D) 5. cümlede nesnel bir özelliğin insana özgü bir varlıkla ilişkilendirildiği ifade yer almıştır.
    5. cümlede “zamanı telaşsızca tüketen sokak aralarında…” deniyor. Burada zamanın sokak aralarında telaşsızca tüketildiği anlatılıyor, fakat nesnel bir özelliğe insana özgü bir aktarım yok; burada zamanın “tüketilmesine” vurgu var. BUNU SÖYLEMEK MÜMKÜN DEĞİL


Sonuç olarak, D şıkkını söyleyemeyiz. Cevabın D olması doğru.


TERİMLER:

Eş anlamlı: Anlamı aynı veya çok yakın olan kelimeler.
Yansıma sözcük: Doğadaki varlıkların çıkardığı seslerin taklidiyle oluşan kelimeler (ör: cıvıldamak, şırıldamak).
Terim anlamı: Bilim, sanat veya meslek dalında kullanılan özel anlam.
Mecaz anlam: Bir kelimenin gerçek anlamından uzaklaşıp farklı bir anlamda kullanılması.


Kaynak: MEB 2023 Türkçe LGS örnek soruları.
Kontrol tarihi: Haziran 2024.