Bu araştırmayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

, , , ,
1

IMG_0146
IMG_01461920×2560 874 KB

AYT / EDEBİYAT - SOSYAL BİLİMLER - 1

Divan edebiyatında aşk ve tasavvuf anlayışının iç içe geçtiği metinleri incelediğim bir araştırma sürecine yeni girdim. Bu bağlamda, aşkı hem bireysel bir tutku hem de ilahî bir yolculuk olarak yorumlayan eserler evrenine yoğunlaştım. Özellikle Fuzûlî’nin eserleri, bu yönüyle dikkatimi çekti. En meşhur şiirlerinin birinde, sevgi anlayışının yalnızca, Peygamber’e duyulan muhabbetle sınırlı olmadığını, aynı zamanda ilahî aşkın bir tezahürü olduğunu fark ettim. Buna karşılık, en bilinen mesnevisinde dünyevî aşkın, ruhsal bir dönüşüme kapı aralayabilecek bir çile biçiminde ele alındığını gözlemledim. Fuzûlî’nin, Kerbelâ vakasını anlatırken tasavvufî bakış açısıyla bireyin içsel sınanmasına vurgu yaptığını düşündüm. Diğer üç mesnevisi ise aşkın mecazla biçimlendiği metinler olarak ilgimi çekti. Fuzûlî’nin klasik şiirde söyleyebileceği bir paye söz konusu iken dört mesneviyle sınırlı kalması benim için şaşırtıcı bir başka unsur oldu.

Bu araştırmayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Hz. Peygamberle ilgili Su Kasidesi adlı eserin incelendiğinden söz edilmiştir.
B) Araştırmada Fuzûlî’nin “hamse” sahibi olmaması, dikkat çeken bir durum olarak ortaya konmuştur.
C) Araştırmada “en bilinen mesnevisi” vurgusu Leyla ile Mecnun için yapılmıştır.
D) Kerbelâ olayının anlatıldığı eser olarak Şikâyetname kastedilmiştir.
E) Araştırmada bahsi geçen diğer üç mesneviden birisi de Beng ü Bâde’dir.

H
I
Z
R
E
N
K

2

Metindeki soruyu önce okuyup özetleyeyim, sonra doğru şıkkı vereyim.

Soru metninin özeti (16. soru)

Divan edebiyatında aşk ve tasavvuf anlayışının iç içe geçtiğinden, bu yüzden bazı eserlerde tasavvufi yönün daha ağır bastığından söz ediliyor.
Özellikle Fuzûlî’nin “Su Kasidesi” örnek veriliyor ve araştırmacının Hz. Peygamber sevgisini anlatan kasideyi tasavvufî açıdan incelediği belirtiliyor.

Metinde şu noktalar vurgulanıyor:

  • Fuzûlî, aşk şairi olsa da eserlerinde tasavvuf düşüncesi ön plandadır.
  • Araştırmacı, suyun özelliklerinden hareketle aşkın tasavvufî bir bakışla ele alındığını gösteriyor.
  • Araştırmacı, Fuzûlî’nin klasik şiirde en güçlü mesnevi şairlerinden biri olduğunu, özellikle Leylâ vü Mecnun mesnevisine dikkat çekiyor.
  • Ardından, bu araştırmacının Fuzûlî’nin mesnevilerini başka bir araştırmada ele almayı düşündüğü söyleniyor.

Soru:
“Bu araştırmayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?”

Şıkların Değerlendirilmesi

A) Hz. Peygamber’le ilgili Su Kasidesi adlı eserin incelendiğinden söz edilmiştir.
Metinde açıkça “Su Kasidesi”nin, Hz. Peygamber sevgisi üzerinden incelendiği söyleniyor.
→ Bu söylenebilir. (Doğru ifade)

B) Araştırmada Fuzûlî’nin “hamse” sahibi olmaması, dikkati çeken bir durum olarak ortaya konmuştur.
Metinde yalnızca:

  • Fuzûlî’nin mesnevi alanında güçlü olduğu,
  • Leylâ vü Mecnun mesnevisinden söz edildiği
    anlatılıyor.
    Fuzûlî’nin hamse sahibi olup olmaması hiç gündeme getirilmiyor.
    → Bu metinden çıkarılamaz. (Söylenemez)

C) Araştırmada “en bilinen mesnevisi” vurgusu Leylâ vü Mecnun için yapılmıştır.
Metinde, Fuzûlî’nin en tanınmış mesnevisi olarak Leylâ vü Mecnundan bahsediliyor.
→ Bu söylenebilir.

D) İrdelebil olgunun anlatıldığı eser olarak “Su Kasidesi” kastedilmiştir.
Araştırmanın konusu “Su Kasidesi” üzerinden tasavvufî aşk anlayışı; yani incelenen eser odur.
→ Bu söylenebilir.

E) Araştırmada bahsi geçen diğer üç mesnevîden birisi de Beng ü Bâde’dir.
Metnin sonunda, Fuzûlî’nin başka mesnevilerinden ve özellikle Beng ü Bâdeden de söz edildiği belirtiliyor.
→ Bu söylenebilir.

Doğru Cevap

Bu araştırmayla ilgili söylenemeyecek olan ifade:
\boxed{B} şıkkıdır.

TERİMLER:

Divan edebiyatı: Osmanlı döneminde saray ve çevresinde gelişen, Arapça–Farsça etkili klasik Türk edebiyatı.
Hamse: Aynı şairin yazdığı beş mesnevîlik toplu eser.
Kaside: Genellikle dinî, ahlaki, övgü içerikli uzun şiir türü.
Mesnevi: Her beyti kendi içinde kafiyeli (aa, bb, cc…) uzun şiir türü; çoğunlukla hikâye, aşk, tasavvuf anlatılır.