B
B1
-
SINIF TDS-02
-
En büyük en onurlu eserimiz doğru dürüst yaşamaktır. Geri kalan her şey, başa geçmek, para kazanmak, binalar kurmak, nihayet ufak tefek eklentiler, yollardır. Bir komutanın, az sonra hücum edecek olduğu bir kalenin eteğinde dostlarıyla tümüyle serbest ve rahatça, kaygısızca sohbete dalması, Brutus’un herkesin kendisine ve Roma’nın özgürlüğüne karşı pusu kurduğu bir sırada gece dolaşmalarından birkaç saat çalarak tam bir sessizlik içinde Polybius’u okuyup notlar yazması ne güzel bir şey! Düşündükçe içim açılır.
Bir denemeden alınan bu parçadan hareketle deneme türüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Savunulan görüşleri kanıtlamak için istatistiksel verilerden yararlanılır.
B) Kişinin yaşadıklarından haberdar etmek üzere kaleme aldığı bir türdür.
C) Estetik haz uyandırma kaygısı güdüldüğü için sözcükler mecaz anlamıyla kullanılır.
D) Konusunda uzman kişiler tarafından kaleme alınır.
E) Okurla konuşuyormuş gibi samimi bir dil kullanılır.
Doğru cevap: E seçeneği.
1. Metni kısaca özetleyelim
Parçada yazar:
- “En büyük ve onurlu eserimiz doğru dürüst yaşamaktır.” diyerek kişisel düşüncesini söylüyor.
- Bir komutanın, kaleyi ele geçirdikten sonra Brutus’un heykelinin önüne gelmesini, Roma özgürlüğüne karşı suç işlediğini düşünüp kendi yorumunu ve duygularını anlatıyor.
- “Düşündükçe içim sızlar.” gibi ifadelerle de içten, samimi bir üslup kullanıyor.
Bu özellikler, sohbet eder gibi, içtenlikle konuşan bir deneme türüne işaret eder.
2. Seçeneklerin değerlendirilmesi
A) Savunulan görüşleri kanıtlamak için istatistiksel verilerden yararlanılır.
- Parçada hiç sayı, oran, grafik, istatistik yok.
- Bu tarz kanıtsal anlatım bilimsel makale vb. için geçerlidir, bu metin için değil.
- Bu yüzden yanlış.
B) Kişinin yaşadıklarından haberdar etmek üzere kaleme aldığı bir türdür.
- Anı (hatıra) türünde, geçmişte yaşanmış olaylar anlatılır.
- Burada yazarın “benim başıma geldi” dediği bir olay yok; daha çok genel düşünce ve yorum var.
- Bu yüzden yanlış.
C) Estetik haz uyandırma kaygısı güdüldüğü için sözcükler mecaz anlamıyla kullanılır.
- Metinde sanatlı, şiirsel, çok yoğun mecazlı bir dil yok; daha çok düz, açıklayıcı bir üslup var.
- Esas hedef “estetik haz” değil, düşünceyi paylaşmak.
- Bu yüzden yanlış.
D) Konusunda uzman kişiler tarafından kaleme alınır.
- Uzmanlık bilgisi, teknik dil, akademik anlatım yok.
- Herhangi bir kişinin yazabileceği, genel kültüre dayalı bir metin.
- Bu yüzden yanlış.
E) Okurla konuşuyormuş gibi samimi bir dil kullanılır.
- “Düşündükçe içim sızlar.” gibi cümleler,
- Gündelik, sade, sohbet havasında bir anlatım var.
- Bu, deneme türünün en temel özelliğidir.
- Bu yüzden doğru.
TERİMLER:
Deneme: Yazarın herhangi bir konuda kesin yargılar vermeden, kendi düşünce ve duygularını samimi, sohbet havasında anlattığı yazı türü.
