Merhametli olmak nedir; metinde merhametin tanımı, önemi ve örnekleri nasıl anlatılmıştır?

, , , ,
1

IMG_20251217_224942
IMG_20251217_224942655×1481 161 KB

MERHAMETLİ OLMAK

Merhamet, insanın derin duygularının bir yansımasıdır. Bir kişiye, bir hayvana ya da doğaya karşı beslenen en insani duygudur. Bu duygu, diğer tüm duyguların ötesinde bir kıymet taşır. Çünkü merhamet, insanlara yaşama umudu ve güven aşılayan bir güçtür.

Bu bölümde yazının ne ile ilgili olduğu anlatılmış mıdır? Bu yazının konusu nedir?

Merhamet, insanların birbirine bağlanmasını sağlar ve dünyayı daha anlamlı kılar. İnsanları koruyucu bir katman gibi kuşatır ve onu kötü duygu ve davranışlardan korur. Sokakta üşüyen bir sokak kedisi, yardıma muhtaç bir yaşlı ya da kardan eğilip kalmış körpe bir fidan gördüğünde ortaya çıkar. Merhamet de diğer iyi duygular gibi insanın en güzel ve en değerli armağanlarından biridir.

Bu bölümde çeşitli örnekler ve açıklamalarla konunun daha iyi anlaşılması sağlanmış mıdır? Hangi örnekler verilmiştir?

Merhamet duygusunu en kıymetli değerlerimizden biri olarak görmeli ve onu hiçbir zaman kaybetmemeliyiz. Çünkü merhamet, insanlığımızın temelini oluşturur ve dünyayı daha yaşanılır kılar. Her birimiz, merhametle dolu bir dünya kurmak için çaba göstermeli ve bu değerli duyguyu hayatımızın merkezine koymalıyız.

Bu bölümde yazının yazılma amacı belirtilmiş midir? Yazının yazılma amacı nedir?

b. Metinde bir olay mı düşünce mi anlatılmaktadır? Bunu nereden anlıyorsunuz?

c. Okuduğunuz metin üç paragraftan oluşmaktadır. Birinci paragraf giriş, ikinci paragraf gelişme, üçüncü paragraf sonuç bölümlerini oluşturmaktadır. Siz de “Duygularımız” adlı metnin giriş, gelişme ve sonuç bölümlerini söyleyiniz.

ç. Karekodu okutarak “Stresi Tanıyalım” adlı etkileşimli içeriği yönergeler doğrultusunda tamamlayınız.

131

TEMA

  1. ETKİNLİK

a. Düşünceyi geliştirme yollarıyla ilgili aşağıda verilen örnek cümleleri okuyunuz. Siz de “Merhametli Olmak” metninden düşünceyi geliştirme yollarına birer örnek cümle yazınız.

Tanımlama
Duygu; belirli nesne, olay veya bireylerin insanın iç dünyasında uyandırdığı izlenimlerdir.

Örneklendirme
İnsanın hoşuna giden duygular vardır: mutluluk, merak gibi. Bazı duygular ise can sıkıcıdır: korku ve öfke gibi.

Benzetme
Sevinç, içimizi aydınlatan bir güneş gibidir tıpkı bir bahar sabahının ferahlığı gibi.

Karşılaştırma
Sevgi içimizdeki en değerli duygudur. Diğer duyguların padişahıdır.

Genel açıklama: Görselde merhamet duygusunun tanımı, önemi ve etkileri anlatılmakta; ardından metni anlama ve düşünceyi geliştirme yolları (tanımlama, örneklendirme, benzetme, karşılaştırma) üzerine etkinlikler yer almaktadır.

2

Metni senin için önce kısaca çözelim, sonra alttaki sorulara cevaplar verelim.

Metnin Özeti (MERHAMETLİ OLMAK)

  • 1. paragraf (Giriş):
    Merhamet, insanın derin duygularının bir yansımasıdır. İnsana, hayvana, doğaya karşı beslenen değerli bir duygudur. Diğer duygulardan farklı ve kıymetlidir; insanlara yaşama umudu ve güven verir.

  • 2. paragraf (Gelişme):
    Merhamet, insanların birbirine bağlanmasını sağlar, dünyayı anlamlı kılar. İnsanları kötü duygulardan koruyan bir kalkan gibidir. Sokakta üşüyen bir çocuk, yardıma muhtaç yaşlı biri görünce yardım etmemizi sağlayan duygudur.

  • 3. paragraf (Sonuç):
    Merhameti çok değerli bir insanî değer olarak görmeliyiz ve asla kaybetmemeliyiz. Çünkü merhamet, insanlığımızın temelini oluşturur, dünyayı daha yaşanılır kılar.

Sağdaki renkli kutular (paragraflarla ilgili)

  1. Birinci paragraf için soru:
    “Bu bölümde yazının ne ile ilgili olduğu anlatılmış mıdır? Bu yazının konusu nedir?”

    • Evet, anlatılmıştır.
    • Konu: Merhamet duygusu ve insan için taşıdığı önem.

  2. İkinci paragraf için soru:
    “Bu bölümde çeşitli örnekler ve açıklamalarla konunun daha iyi anlaşılmasını sağlayan bilgiler var mı? Hangi örnekler verilmiştir?”

    • Evet, var.
    • Örnekler: Sokakta üşüyen bir çocuk, yardıma muhtaç yaşlı bir adam, karda eğilip kalmış köpeği görüp yardım etmek.

  3. Üçüncü paragraf için soru:
    “Bu bölümde yazar, yazıyı yazma amacını belirtmiş midir? Yazının yazılma amacı nedir?”

    • Evet, belirtmiştir.
    • Amaç: Merhametin değerli bir insanî duygu olduğunu anlatmak ve insanların merhamet duygusunu kaybetmemesini sağlamak.

b. “Metinde bir olay mı, düşünce mi anlatılmaktadır? Bunu nereden anlıyorsunuz?”

  • Cevap: Metinde bir düşünce anlatılmaktadır.
  • Nereden anlıyoruz?
    Çünkü metinde belirli bir zaman ve mekânda yaşanmış tek bir olay anlatılmıyor; bunun yerine merhamet duygusunun ne olduğu, neden önemli olduğu, örnekler ve açıklamalarla anlatılıyor. Yani yazar, merhamet hakkında görüşlerini ve düşüncelerini paylaşıyor.

c. “Metin üç paragraftan oluşmaktadır…” (Giriş–Gelişme–Sonuç)

Metin zaten kendi içinde:

    1. paragraf → Giriş
    1. paragraf → Gelişme
    1. paragraf → Sonuç

Senden istenen, “Duygularımız” adlı başka bir metnin giriş–gelişme–sonuç bölümlerini söylemen. Onu kitabındaki “Duygularımız” metnine bakarak yapmalısın; ama mantık şöyle:

  • Giriş: Konunun ilk tanıtıldığı paragraf
  • Gelişme: Konunun örneklerle, açıklamalarla ayrıntılandırıldığı paragraflar
  • Sonuç: Yazarın konuyu toparladığı, vardığı yargıyı söylediği paragraf

Kitabındaki “Duygularımız” metnini aç, bu mantığa göre:

  • “Duygularımız…” diye başlayıp konuyu tanıtan ilk paragrafı giriş,
  • Ortada örneklerin verildiği paragrafları gelişme,
  • Son fikirlerin, uyarıların ya da temennilerin olduğu son paragrafı sonuç olarak işaretleyebilirsin.

Alt Sayfa – 4. Etkinlik (Düşünceyi geliştirme yolları)

Tabloda şu başlıklar var:
Tanımlama – Örneklendirme – Benzetme – Karşılaştırma
Senden istenen: “Merhametli Olmak” metninden bu yolların her birine uygun birer cümle bulmak.

Aşağıya, senin metnindeki cümleleri temel alarak örnek yazıyorum; sen defterine/kitabına kısaltarak geçebilirsin:

1. Tanımlama için örnek cümle

Metindeki tanıma uyan bir cümle:

  • “Merhamet, insanın derin duygularının bir yansımasıdır.”

Bu cümle, merhametin ne olduğunu açıklayarak tanım yapıyor.

2. Örneklendirme için örnek cümle

  • “Sokakta üşüyen bir sokak kedisi, yardıma muhtaç bir yaşlı ya da kardan eğilip kalmış köpeği görür görmez ortaya çıkar.”

Burada, merhamet duygusuna somut örnekler verildiği için örneklendirme var.

3. Benzetme için örnek cümle

Metinde açık benzetme tarzı bir ifade (…gibidir) muhtemelen şöyle geçiyor (kitabında tam hâlini kontrol et):

  • “İnsanları koruyucu bir katman gibi kuşatır ve onu kötü duygulardan korur.”

Buradaki “koruyucu bir katman gibi kuşatmak” ifadesi, merhameti görünmeyen bir zırha/katmana benzetiyor; bu bir benzetme.

Eğer senin baskında “kalkan gibi”, “sıcak bir örtü gibi” vb. bir ifade varsa, onu da yazabilirsin; önemli olan “…gibi”yle yapılan benzetme.

4. Karşılaştırma için örnek cümle

Karşılaştırmada iki şey arasındaki benzerlik veya fark söylenir. Metinde şöyle bir ifade tarzı var:

  • “Bu duygu, diğer tüm duyguların ötesinde bir kıymet taşır.”

Burada merhametin, diğer duygulardan daha kıymetli olduğu söylenerek karşılaştırma yapılıyor.

İstersen, kitabındaki cümleleri tek tek bana yazabilirsin; ben de “bu tanımlama, bu benzetme” diye işaretleyip düzenleyeyim.