“Kimseye suç işlediği zaman, kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez.” hükmüne doktrinde ne ad verilir?

, ,
1

IMG_5337
IMG_53371920×3413 677 KB

  1. “Kimseye suç işlediği zaman, kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez.” hükmüne doktrinde ne ad verilir?

A) Kıyas ilkesi
B) Kanunilik ilkesi
C) Temsilde adalet ilkesi
D) Kanunların geriye yürümezliği
E) Kusursuz ceza olmaz ilkesi

2

Doğru cevap: B) Kanunilik ilkesi.

Cevap

Kısa cevap

Bu ifade, ceza hukukunda Kanunilik ilkesini (nullum crimen, nulla poena sine lege) anlatır: bir fiile yalnızca o fiil işlendiği sırada kanunda öngörülmüş cezadan daha ağır bir ceza verilemez.

Detaylı açıklama

  • Kanunilik ilkesi: Ceza sorumluluğu ve ceza yalnızca kanunda öngörüldüğü ölçüde ve şekilde mümkündür. Bu ilke hem cezalandırma yetkisinin yasaya dayanmasını hem de cezanın öngörülen sınırları aşmamasını sağlar. Sorudaki cümlede açıkça “kanunda öngörülmüş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez” denilerek bu ilke vurgulanmıştır.
  • Neden diğer seçenekler yanlış?
    • A) Kıyas ilkesi: Kıyas, yeni bir durumu mevcut kanuni düzenlemeye benzetme yoluyla uygulamaktır; ceza hukuku açısından kıyasla cezai sorumluluk oluşturmak genelde yasaklanmıştır ve soru bu ilkeyi anlatmıyor.
    • D) Kanunların geriye yürümeyeceği ilkesi: Bu ilke de yakındır — yeni kanunlar geriye yürütülemez; ancak soru, genel olarak “kanunda öngörülenden daha ağır ceza verilemez” diyerek cezanın kanunda belirlenen sınırı aşmaması ilkesini (kanunilik) vurgulamaktadır. Geriye yürümeme daha çok yasa değişikliklerinin geçmişe etkisi ile ilgilidir.
    • C ve E şıkları (Temsilde adalet ilkesi, Kusursuz ceza olmaz ilkesi) ise tamamen farklı hukuki kavramlardır ve sorudaki ifadeyi açıklamazlar.

Örnek

  • Eğer 2010’da işlenen bir fiil için kanunda öngörülen azami ceza 3 yıl ise, daha sonra çıkan bir kanunla aynı fiil için getirilen daha ağır bir ceza o fiil yönünden genel olarak uygulanamaz; mevcut durumda Kanunilik ve Kanunların geriye yürümemesi ilkeleri birlikte koruma sağlar.

Kısa not

  • Kanunilik ilkesi hem suç hem ceza bakımından uygulanır: suç ve ceza açıkça kanunda belirtilmelidir; ceza ceza hukuku uygulayıcısı tarafından kanunda öngörülenden ağırlaştırılamaz.

TERİMLER:

Kanunilik ilkesi: Ceza yalnızca kanunda öngörülen şekilde verilebilir; suç ve ceza kanunda açıkça düzenlenmelidir.
Kıyas ilkesi: Hukuki boşlukta benzer durumların mevcut hukuki düzenlemeye benzetilerek uygulanması yöntemi.
Kanunların geriye yürümeyeceği ilkesi: Yeni kanunların geçmişteki fiillere ağırlaştırıcı şekilde uygulanamayacağı ilkesi (lex severior retro non agit).
Kusursuz ceza olmaz ilkesi: Cezai sorumluluk için genellikle kusur (kast veya taksir) aranması gerektiği ilkesi.
Temsilde adalet ilkesi: Hukuki ya da sosyal bağlamda eşit veya adil temsil/temsil etme gereğiyle ilgili ilke (ceza hukuku bağlamında bu soru ile alakalı değildir).

2 Beğeni