Musa Amca, yeni aldığı arabasını kullanırken kırmızı ışık ihlali yaparak trafik kazası yapar. Karşı aracın sürücüsü, yolda geçiş sırasının kendisinin de olduğunu, Musa Amca’nın kırmızı ışıkta beklemediği için kazanın gerçekleştiğini söylese de Musa Amca, “Cana geleceğine mala gelsin kader böyleymiş” şeklinde cevap verir.
Verilen duruma göre aşağıdakilerden hangisi yanlış bir ifade olur?
A) İhmal edilen davranışlar doğrudan kadere yüklenmemelidir.
B) Kişi irade ve sorumluluk sahibi olduğunu unutmamalıdır.
C) Üstümüze düşen görevi ihmal ettiğimizde sorunlar çıkar.
D) İnsan kaderinde ne varsa sadece onu yaşar.
Soru özeti:
Kırmızı ışıkta geçerek kaza yapan birinin, “canıma geleceğine malıma gelsin, kader böyledir” demesiyle ilgili doğru ve yanlış ifadeleri değerlendirmeni istiyor.
Şıkların analizi:
A) İhmal edilen davranışlar doğrudan kadere yüklenemez. Doğru. İnsanlar ihmalkar davrandığında bunun sorumlusu kader değildir.
B) Kişi irade ve sorumluluk sahibi olduğundan sorumludur. Doğru. Yapılan eylemlerden birey sorumludur.
C) Sorumlusu dışarıda görevli ihtimal ettiğimizde uhrevi adaletten söz edilemez. Doğru. Sorumluluğu başka birine atarsak adalet olmaz.
D) İnsan kaderinde ne varsa sadece onu yaşar. Yanlış. Kader, insanın yaptığı seçimlerden tamamen bağımsız değildir. İrade ve sorumluluk devredir; birey kendi seçimlerinin sonuçlarını yaşar.
TERİMLER:
Kader: İslam düşüncesinde, Allah’ın her şeyi bilip takdir etmesi.
İrade: Bireyin kendi kararlarını verebilme gücü, özgür seçme yetisi.
Sorumluluk: Kişinin yaptığı davranışların sonuçlarını üstlenmesi durumu.
Sonuç: D şıkkı yanlış ifadedir; çünkü insan sadece kaderinde olanı yaşamaz, kendi irade ve seçimlerinin de sonucunu yaşar.
