Bu parçada sözü edilen şiir anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

, , , , ,
1

IMG_0152
IMG_01521920×2560 887 KB

A
AYT / TÜRKİYE GENELİ - 1

  1. Paul Valéry’nin
    “Hep musiki, biraz daha musiki
    Havalanan bir şey olmalı mısra
    Deli bir gönülden kalkıp gitmeli
    Başka göklere, başka sevgililere”
    dizelerini ilke edinen şairler için önemli olan; ölçü, ahenk, musiki, anlam derinliği ve imge zenginliğidir; ses ve söz unsurları şiirin temel araçlarıdır. Şiirin öğretici bir görev üstlenmemesi; aksine şiirin “kendisi için” yazılması gerektiği savunulur. Şiirde felsefi yönelişler, metafizik arayışlar ve varoluş sorunları da önemli yer tutar. Bu tavır, Türk edebiyatında Yahya Kemal ve Ahmet Haşim gibi isimlerle sistemli bir çizgi hâlini almıştır.
    Bu parçada sözü edilen şiir anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
    A) Serbest nazım ve toplumcu gerçekçi şiir
    B) Saf (öz) şiir
    C) İkinci Yeni
    D) Mavi Akımı
    E) Garip Hareketi

  2. XX. yüzyılın başlarında ortaya çıkan bu edebî ve sanatsal akım, bilinçaltının baskı altına alınmadan doğrudan ifade edilmesini amaçlamıştır. Sanatın akılla sınırlandırılamayacağını savunan bu anlayış, düşle gerçeği birleştirerek yeni bir estetik alan yaratmayı hedeflemiştir. Akımın kurucuları, bireyin ______ ______ ______ ______ ______.

H I Z
R E N K

AYT / EDEBİYAT - SOSYAL BİLİMLER

  1. İlk Çağ’da tarih sahnesinde
    I. Asur
    II. Fenike
    III. Lidya
    medeniyetlerinden hangilerinde ______?
    A) Yalnız I
    B) ______
    C) ______
    D) ______
    E) ______

  2. İlk Türk devletlerinde ______ uygulamalardan hangilerinin ______ ortaya çıktığı söylenebilir?
    A) Ülkenin ______
    B) Hükümdar ______ kardeşleri ______
    C) ______
    D) İdarî ______
    E) Askerî ______ seçil______

Genel açıklama: Görsel, AYT Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler deneme sınavından iki sayfayı içeriyor; şiir anlayışları ve sanat akımlarına (özellikle saf şiir ile ilgili) dair soruların yanı sıra İlk Çağ uygarlıkları ve ilk Türk devletleriyle ilgili çoktan seçmeli tarih soruları yer alıyor.

2

Doğru cevap: B) Saf (öz) şiir

Şimdi soruyu metin üzerinden çözerek açıklayayım.

1. Soru kökünün özeti

Soru, Peyami Safa’nın düşüncelerinden hareketle Ahmet Haşim’in şiir anlayışını soruyor. Parçada:

  • Şiirin “musiki (müzik) ve mimariyle akraba” olduğundan,
  • Bilgi verme, nasihat etme, vaaz verme işiyle ilgilenmediğinden,
  • Şairin şiiriyle halkı terbiye etmeye çalışmaması gerektiğinden,
  • Yani şiirin “bilgilendirme, yönlendirme, propaganda” aracı olmadığından söz ediliyor.

Bu, şiirin salt estetik / sanat için sanat anlayışıyla yazılması gerektiği görüşüdür.

2. Seçenek analizi

  • A) Bireyin iç dünyasını ve toplumu gerçekçi şiir
    Hem birey hem toplum diyor; üstelik “toplumu gerçekçi anlatma” vurgusu var. Bu, daha çok toplumcu gerçekçi anlayışa yakındır. Parçadaki şiir anlayışı ise topluma yön vermeyi reddediyor. Bu yüzden uyumsuz.

  • B) Saf (öz) şiir :white_check_mark:
    Saf şiir:

    • Şiiri bilgi verme, öğüt, ideoloji aracı yapmaz.
    • Müzik, ritim, imge, ahenk ön plandadır.
    • “Sanat için sanat” çizgisine yakındır.
      Parçadaki Haşim’in şiir görüşü tam olarak bunu savunuyor. Bu yüzden doğru seçenek.

  • C) İkinci Yeni
    İkinci Yeni’de de kapalılık, imgeler, dil oyunları vardır ama soru Ahmet Haşim ve onun döneminden bahsediyor; İkinci Yeni ise 1950’ler sonrası bir akımdır. Zaman ve isim uyuşmuyor.

  • D) Mavi Akımı
    Maviciler (Attila İlhan çevresi) daha çok toplumcu bir bakışla bireyselliği birleştiren, yer yer ideolojik, toplumsal meselelerle de ilgili bir çizgidedir. Parçadaki “şiir toplumu yönlendirmesin, vaaz vermesin” düşüncesiyle uyuşmaz.

  • E) Garip Hareketi
    Garipçiler (Orhan Veli ve arkadaşları) şiirde:

    • Konuşma dilini, sadeliği
    • Günlük hayat konularını
    • “Şiir her şeyden çıkar” anlayışını savunurlar.
      Haşim ise saf, kapalı, sembolik, musikili şiir yanlısıdır; Garipçilerle taban tabana zıttır.

İstersen bu testteki diğer soruların da fotoğrafını at, tek tek açıklayabilirim.

TERİMLER:

Garip Hareketi: 1940’larda Orhan Veli, Melih Cevdet, Oktay Rifat’ın başlattığı; günlük konuşma diliyle, sıradan konularla şiir yazmayı savunan akım.
İkinci Yeni: 1950’lerden sonra ortaya çıkan, anlamı kapalı, yoğun imgeli, soyut şiir anlayışı.
Mavi Akımı: Attila İlhan çevresinde toplanan, toplumculukla bireyselliği birleştiren şiir çizgisi.
Saf (öz) şiir: Şiiri bilgi, öğüt, propaganda aracı yapmadan; sadece estetik, ahenk ve imge için yazmayı savunan anlayış.
Toplumcu gerçekçi şiir: Toplumsal sorunları, sınıf çatışmalarını, adaletsizlikleri gerçekçi bir dille anlatan, toplumu değiştirme amacı güden şiir anlayışı.