EĞİTİM KURUMLARI SINAVI
A
AYT / TÜRKİYE GENELİ - 1 HR
“Yağız atlar kişnedi, meşin kırbaç şakladı
Bir dakika araba yerinde durakladı
Neden sonra sarsıldı altımda demir yaylar
Gözlerimin önünden geçti kervansaraylar
Gidiyordum, gurbeti gönlümle duya duya
Ulukışla yolundan Orta Anadolu’ya”
… dizeleriyle başlayan meşhur şiirinde — İstanbul’dan Kayseri’ye yaylı at arabası ile üç günlük yolculuğu; yolda karşılaştığı insanların gündelik görüntülerini ve yaşadıklarını tasvir edişiyle ___ Ulukışla coğrafyasına ve Anadolu insanına ___ dile getiren bir şiir milliyetçiliği, halk şiirine ve halk kültürüne değer olarak kabul eden — topluluğunun düşünsel ve sanatsal anlayışlarını yansıtması bakımından önemlidir.
Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) Faruk Nafiz Çamlıbel - Beş Hececiler
B) Ziya Osman Saba - Yedi Meşaleciler
C) Nazım Hikmet Ran - Toplumcu Gerçekçiler
D) Oktay Rifat Horozcu - I. Yeniciler
E) Arif Nihat Asya - Millî edebiyatçılar
H
I
Z
R
E
N
K
Genel açıklama:
Görüntü, AYT düzeyinde Türk edebiyatı konulu bir deneme sınavı sayfasından çoktan seçmeli bir soru içeriyor. Soru, bir şiir parçası üzerinden şair ve bağlı olduğu edebî topluluğu eşleştirmeyi istiyor.
Doğru cevap: C) Nazım Hikmet Ran – Toplumcu Gerçekçiler
SORUNUN KISA ÇÖZÜMÜ
Metinde:
- Konuşan kişi bir yazar ve hapishaneye gönderiliyor.
- Orada köylüler, işçiler gibi halk kesimleriyle tanışıp onların dünyasını tanıyor.
- Bu deneyimden sonra “şair olarak burjuva kültürünün içinden konuştuğumu, halk kültürünün içinden konuşmadığımı fark ettim” diyor.
- Ardından halkın dünyasını ve sanat anlayışını toplumcu bir bakışla ele almaya başlıyor.
Bu özellikler, Türk edebiyatında Nazım Hikmet Ran’ın hayatı ve sanat anlayışı ile birebir örtüşüyor:
- Hapiste uzun yıllar kaldı, işçilerle, köylülerle iç içe oldu.
- Sanatında toplumcu gerçekçi çizgiye yöneldi.
- Burjuva kültüründen çıkıp emekçi halkın dünyasını anlatmaya başladı.
Bu yüzden boşluklara gelmesi gereken:
Nazım Hikmet Ran – Toplumcu Gerçekçiler → C seçeneği
DİĞER SEÇENEKLER NEDEN YANLIŞ?
-
A) Reşat Nuri Güntekin – Beş Hececiler
Reşat Nuri bir romancıdır, Beş Hececiler ise şiir topluluğu; zaten Reşat Nuri bu topluluktan değildir. Hapishane, halkın dünyasına inme, burjuva kültüründen kopma gibi bir çizgisi yok.
-
B) Ziya Osman Saba – Yedi Meşaleciler
Ziya Osman genelde iç dünya, aile, çocukluk, küçük mutluluklar gibi konuları işler. Toplumcu gerçekçi, devrimci, hapishane deneyimli bir çizgi değildir.
-
D) Oktay Rifat Horozcu – I. Yeniçiler
Oktay Rifat başlangıçta Garip Akımı (I. Yeni değil, Garip) şairidir. Toplumcu gerçekçiliğe bir dönem yaklaşsa da sorudaki kadar belirgin “hapishane + burjuva kültürü + halk kültürü” kırılmasını en tipik yaşayan kişi değildir.
-
E) Arif Nihat Asya – Millî edebiyatçılar
Arif Nihat daha çok milliyetçi / dinî temalı şiirleriyle bilinir. Toplumcu gerçekçi değil; ayrıca metindeki ideolojik dönüşümle uyuşmaz.
İstersen metni senin için tamamen netleştirmem veya Nazım Hikmet’in hayatındaki bu dönüşümü daha ayrıntılı anlatmam için söylemen yeterli.
