Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisinde bilgi yanlışı vardır?

[Suheyla_Demet]

B

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI

20. (I) Hikâye türü hayat gerçeklerine yakın tablolar çizer.
    (II) Türk edebiyatında ilk hikâye örnekleri Tanzimat Dönemi’nde görülüyor olsa da bir tür olarak asıl gelişimi Millî Edebiyat’la başlamıştır.
    (III) Hem Maupassant tarzı hem de Çehov tarzı hikâyelere imza atılmıştır.
    (IV) Refik Halit Karay ve Ömer Seyfettin gibi isimler Çehov tarzında hikâyeler yazarken Memduh Şevket Esendal, Maupassant tarzı hikâyeler oluşturmuştur.
    (V) Hikâye türü Cumhuriyet Dönemi’nde ise daha da gelişerek varlığını sürdürmüştür.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisinde bilgi yanlışı vardır?

A) I B) II C) III D) IV E) V

[kompiter]

Doğru cevap: D) IV

Önce metni hızlıca çözelim, sonra hangi cümlenin neden yanlış olduğuna bakalım.

---

Metindeki cümleler

1. (I) Hikâye türü hayat gerçeklerine yakın tablolar çizer.
2. (II) Türk edebiyatında ilk hikâye örnekleri Tanzimat Dönemi’nde görülüyor olsa da bir tür olarak asıl gelişimi Millî Edebiyat’la başlamıştır.
3. (III) Hem Maupassant tarzı hem de Çehov tarzı hikâyelere imza atılmıştır.
4. (IV) Refik Halit Karay ve Ömer Seyfettin gibi isimler Çehov tarzında hikâyeler yazarken Memduh Şevket Esendal, Maupassant tarzı hikâyeler oluşturmuştur.
5. (V) Hikâye türü Cumhuriyet Dönemi’nde ise daha da gelişerek varlığını sürdürmüştür.

Soru:
“Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisinde bilgi yanlışı vardır?”

---

Neden IV. cümle yanlış?

• Maupassant (olay) hikâyeciliği:

  • Serim–düğüm–çözüm bölümleri belirgindir.
  • Sürpriz son, olay merkezlidir.
  • Türk edebiyatında bu tarzın temsilcilerinden biri Ömer Seyfettin’dir.

• Çehov (durum) hikâyeciliği:

  • Olaydan çok ruh hâli, anlık durum ön plandadır.
  • Belirgin bir başlangıç ve bitiş hissi zayıftır.
  • Türk edebiyatında bu tarzın en önemli isimlerinden biri Memduh Şevket Esendal’dır.

Sorudaki (IV) numaralı cümlede ise tam tersi söylenmiş:

• “Refik Halit Karay ve Ömer Seyfettin Çehov tarzında yazarken
  Memduh Şevket Esendal Maupassant tarzı yazmıştır.” deniyor.

Bu, bilgi olarak ters:

• Ömer Seyfettin → Maupassant tarzı
• Memduh Şevket Esendal → Çehov tarzı

Dolayısıyla bilgi yanlışı (IV) numaralı cümlede, cevap D seçeneğidir.

---

Diğer cümleler doğru mu?

• (I) Hikâye türünün hayat gerçeklerine yakın tablolar çizdiği bilgisi genel ve doğru bir tanımlamadır.
• (II) İlk örnekler Tanzimat’ta görülür, tür olarak esas gelişim Servetifünun ve özellikle Millî Edebiyat’tan itibaren hız kazanır; bu ifade kabul edilen bir bilgidir.
• (III) Türk edebiyatında hem Maupassant hem Çehov tarzı hikâyelerin yazıldığı bilgisi doğru.
• (V) Cumhuriyet Dönemi’nde hikâyenin daha da geliştiği ve zenginleştiği de doğru bir tespittir.

Bu yüzden yanlış olan tek cümle (IV).