Bugün, yazılışları ve okunuşları aynı olan, fakat anlamları birbirinden farklı olan kelimelerin hangileri olduğunu öğrendik.
Bu kelimelerin yer aldığı cümleler kurduk.
Ahmet’in ifadesine göre verilen cümlelerden hangisi bu kelime örneğinin yer aldığı bir cümle değildir?
A Arkadaşımın anlattığı fıkraya çok güldüm.
B Ayağı kayınca tepsi düştü ve tüm bardaklar kırıldı.
C Yeşil kalem masanın üzerinde duruyor.
D Tahtaya yazılan notları defterine yazdı.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 < >
Genel açıklama:
Görsel, Türkçe dersinde yazılışı ve okunuşu aynı olup anlamı farklı olan (eş sesli/sesteş) kelimeler konusuna dair bir çoktan seçmeli soru ve seçeneklerini göstermektedir.
Kısa cevap: Doğru seçenek A şıkkıdır.
Resimdeki metni önce çözelim:
Ortadaki konuşma balonunda Ahmet şöyle diyor (metin tam net görünmüyor ama anlamı şu yönde):
- Aynı kelimenin farklı anlamlarda kullanıldığı cümleleri inceleyip, kelimenin her cümlede hangi anlamda kullanıldığını bulmamız isteniyor.
- Sonra “Bu kelimelerin yer aldığı cümleler kurduk.” diyor.
Alttaki soru da:
“Ahmet’in ifadesine göre verilen cümlelerden hangisi bu kelime öbeğinin yer aldığı bir cümle değildir?”
Sağ taraftaki şıklar (görebildiğim kadarıyla) şöyle:
A) Arkadaşımın anlattığı hikaye çok güzeldi.
B) Aynı konuyu kısa olduğu ve tüm detaylarıyla anlattı. (cümle tam net değil ama “aynı konuyu … ve tüm detaylarıyla anlattı” gibi)
C) İyi ki kalem numaram üzerinde doğru yazıyor. (net değil, ama “üzerinde … yazıyor” gibi)
D) Tahtaya yazılan notları defterime yazdım.
Ahmet’in üzerinde durduğu şey, bir kelimenin/kelime grubunun farklı anlamlarda kullanılması.
Bu tür sorularda genelde ortak kelime grubu şıklarda çok belirgindir (mesela “not”, “yazmak”, “anlatmak” vs.).
Şıklar incelendiğinde; A şıkkında geçen kelimeler (hikaye, güzel vb.) diğer şıklardaki ortak yapı ile uyuşmuyor; diğer cümlelerle arasındaki ortak kelime/kelime öbeği yok.
Bu yüzden, istenen kelime grubunun yer almadığı (yani diğerleriyle anlam ilişkisi kuramadığımız) cümle A şıkkıdır.
TERİMLER:
Kelime öbeği: Birden fazla kelimenin birlikte kullanılarak tek bir anlam birimi oluşturması; örneğin “tahtaya yazılan notlar”, “çok güzel hikaye” gibi ifadeler.
