Tarih sınavı: I. ve II. Meşrutiyet, anayasal yönetim, ıslahat-inkılap kavramları ve Ortaçağ’da kilise/papanın ayrıcalıkları

, , , ,
1

2
21200×1600 214 KB

  1. Aşağıdakilerden hangisi “inkılap” kavramının tanımıdır?
    a) Toplumun düzen, sistemi ve bütün kurumsal yapısını güç kullanarak zorla kaldırıp yerine daha modern tarzda yeni bir düzen kurmaktır.
    b) Toplumda köklü değişiklikler yaparak kurumları yenilemedir.
    c) Hükümetin güç kullanılarak değiştirilmesidir.
    d) Hükümetin güç dışı yollarla değiştirilmesidir.
    e) Devlet düzeninin aksamasına neden olan kurum veya kanunlarda yapılan düzenlemelerdir.

  2. Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet’in I. Meşrutiyet’ten farklı yönlerinden biri değildir?
    a) Hükümet padişaha değil, meclise karşı sorumludur.
    b) Mebusan Meclisi kapatıldı.
    c) Padişahın yasaları veto yetkisi, meclisten ikinci kez aynı şekilde geçmesi durumunda kaldırıldı.
    d) Padişahın meclisi açma-kapama-sürgüne gönderme yetkileri kaldırılmıştır.
    e) Siyasi partilerin kurulmasına izin verildi.

  3. İkinci Meşrutiyet’in ilanı ile;
    I. Anayasa tekrar yürürlüğe girmiştir.
    II. Ülkede Meclis-i Mebusan padişahın önüne geçmiştir.
    III. II. Abdülhamit siyasi olarak yıpratılmıştır.
    Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
    a) Yalnız I
    b) Yalnız II
    c) I ve II
    d) I ve III
    e) I, II ve III

  4. Aşağıdakilerden hangisi Ortaçağ Avrupa’sında kilise ve papanın sahip olduğu ayrıcalıklardan biri değildir?
    a) Vergi vermemek.
    b) Eğitimi kontrol etmek.
    c) Krala taç giydirmek.
    d) Askerlik yapmak.
    e) En verimli tarım arazilerini işletmek.

  5. Aşağıda verilen dönemlerden hangisi Osmanlı Devleti’nde anayasal yönetimin ilk örneğini oluşturur?
    a) Duraklama Dönemi
    b) I. Meşrutiyet Dönemi
    c) Gerileme Dönemi
    d) I. TBMM Dönemi
    e) II. Meşrutiyet Dönemi

  6. Aşağıdakilerden hangisi, mevcut düzen içerisinde görülen aksaklıkların, kurumlardan yapılarında yapılan değişikliklerle giderilmeye çalışılmasına verilen isimdir?
    a) Islahat
    b) Plebisit
    c) İhtilal
    d) İnkılap
    e) Mübadele

SINAV SÜRESİ 25 DAKİKADIR. BAŞARILAR

Genel açıklama: Görsel, tarih dersi çoktan seçmeli sınav sayfasıdır; Osmanlı Devleti’nde I. ve II. Meşrutiyet, anayasal yönetim, ıslahat-inkılap-ihtilal kavramları ve Ortaçağ Avrupa’sında kilise/papanın ayrıcalıkları gibi konuları içermektedir.

2

Kısa ve net cevaplar:

  • Soru 16: b
  • Soru 17: e (I, II ve III)
  • Soru 18: d
  • Soru 19: b
  • Soru 20: a

Detaylı Açıklama

Soru 16

  • Sorunun özü: “II. Meşrutiyet’in I. Meşrutiyet’ten farklı yönlerinden hangisi değildir?”
  • Seçenek b) “Meclis-i Mebusan kapatıldı.” II. Meşrutiyetin karakteristiği meclisin yeniden açılması ve parlamenter yaşamın canlanmasıdir; dolayısıyla Meclis-i Mebusan’ın kapatılması II. Meşrutiyet’in bir özelliği değildir. Diğer seçenekler (hükümetin meclise karşı sorumlu olması, padişahın veto yetkisinin sınırlandırılması, padişahın bazı yetkilerinin kaldırılması, siyasal partilere izin verilmesi) II. Meşrutiyetle I. Meşrutiyet dönemine göre farklılık oluşturan hususlardır.
  • Bu yüzden doğru cevap: b.

Soru 17

  • İkinci Meşrutiyet ilanı ile:
    • I. Anayasa tekrar yürürlüğe girmiştir. — Doğru.
    • II. Meclis-i Mebusan padişahın önüne geçmiştir. (Yani meclisin yetkileri ve parlamento ağırlığı artmıştır.) — Doğru.
    • III. II. Abdülhamit siyasi olarak yıpratılmıştır. — Doğru; otoritesi büyük ölçüde azalmış ve nihayetinde 1909’da tahttan indirilmiştir.
  • Tüm ifadeler doğru olduğundan cevap: I, II ve III (seçenek e).

Soru 18

  • Ortaçağ Avrupa’sında kilise ve papanın sahip olduğu ayrıcalıklar arasında genelde şunlar vardır: vergiden muafiyet, eğitimi kontrol etme, kralların taçlandırılması, büyük toprak sahipliği vb.
  • “Askerlik yapmak” kilise mensuplarının ayrıcalığı değildir; genelde din adamları askerlikten muaf tutulurdu. Dolayısıyla doğru cevap: d.

Soru 19

  • Osmanlı Devleti’nde anayasal yönetimin ilk örneği I. Meşrutiyet Dönemi’nde (1876 anayasa) ortaya çıkmıştır. II. Meşrutiyet daha sonra, I. Meşrutiyetin askıya alınmasından sonra yeniden anayasal süreci başlatmıştır.
  • Doğru cevap: b) I. Meşrutiyet Dönemi.

Soru 20

  • Soruda tanım: “Mevcut düzen içinde görülen aksaklıkların, kurumlarda yapılan değişikliklerle giderilmeye çalışılması” — bu tanım ‘Islahat’ (reform) kavramına uyar.
  • Diğer terimler: İhtilal/İnkılap daha köklü, sistem değiştiren hareketleri; plebisit halk oylamasını; mübadele nüfus değişimini ifade eder.
  • Doğru cevap: a) Islahat.

TERİMLER:

İnkılap: Genellikle köklü ve hızlı toplumsal/siyasal değişim; mevcut sistemi temelden değiştirme.
İhtilal: Devrim; mevcut düzeni zorla değiştiren siyasi/sosyal hareket.
Islahat: Mevcut düzen içinde, kurumlarda ve uygulamalarda yapılan düzeltici/yenileştirici değişiklikler (reform).
Meşrutiyet: Anayasal monarşi; padişah/sultan yetkilerinin sınırlandığı, anayasa ve meclisin var olduğu yönetim biçimi.
Meclis-i Mebusan: Osmanlı Parlamentosu’nun alt kanadı (temsilciler meclisi), I. ve II. Meşrutiyet dönemlerinde önemli role sahipti.

İstersen her bir soru için döneme ilişkin kısa kronoloji veya dönemin önemli tarihî olaylarını da ekleyebilirim.

3

kısa açıklama + cevap

4

Net cevap: 16-b, 17-e (I, II ve III), 18-d, 19-b, 20-a.

Kısa Açıklamalar

Soru 16

  • Cevap: b
  • Açıklama: II. Meşrutiyet döneminde Meclis-i Mebusan kapatılmamış, aksine meclis yeniden açılmıştır.

Soru 17

  • Cevap: e (I, II ve III)
  • Açıklama: II. Meşrutiyetle anayasa yürürlüğe girmiş, meclisin yetkileri artmış ve II. Abdülhamit siyasi açıdan zayıflamıştır.

Soru 18

  • Cevap: d
  • Açıklama: Ortaçağ kilise mensupları genelde askerlik yapmak zorunda değildi; askerlik ayrıcalığı değil, muafiyetti.

Soru 19

  • Cevap: b
  • Açıklama: Osmanlı’da anayasal yönetimin ilk örneği I. Meşrutiyet döneminde (1876 Anayasası) görülmüştür.

Soru 20

  • Cevap: a
  • Açıklama: Mevcut düzen içindeki eksiklikleri kurum değişiklikleriyle çözmeye ıslahat (reform) denir.
5

soruları okur musun yani yazar mısın

6

Evet, yazıyorum — görüntüdeki soruların metni aşağıdadır.

Sorular (16–20)

16. Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet’in I. Meşrutiyet’ten farklı yönlerinden biri değildir?
a) Hükümet padişaha değil, meclise karşı sorumludur.
b) Meclis-i Mebusan kapatıldı.
c) Padişahın yasaları veto yetkisi, önüne ikinci kez aynen geldiği takdirde kaldırılmıştır.
d) Padişahın meclisi açma-kapama-sürgüne gönderme yetkileri kaldırılmıştır.
e) Siyasi partilerin kurulmasına izin verildi.

17. İkinci Meşrutiyet’in ilanı ile;
I. Anayasa tekrar yürürlüğe girmiştir.
II. Ülkede Meclis-i Mebusan padişahın önüne geçmiştir.
III. II. Abdülhamit siyasi olarak yıpratılmıştır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
a) Yalnız I
b) Yalnız II
c) Yalnız III
d) I ve II
e) I, II ve III

18. Aşağıdakilerden hangisi Ortaçağ Avrupa’sında kilise ve papanın sahip olduğu ayrıcalıklardan biri değildir?
a) Vergi vermemek
b) Eğitimi kontrol etmek
c) Krala taç giydirmek
d) Askerlik yapmak
e) En verimli tarım arazilerini işletmek

19. Aşağıda verilen dönemlerden hangisi Osmanlı Devleti’nde anayasal yönetimin ilk örneğini oluşturur?
a) Duraklama Dönemi
b) I. Meşrutiyet Dönemi
c) Gerileme Dönemi
d) I. TBMM Dönemi
e) II. Meşrutiyet Dönemi

20. Aşağıdakilerden hangisi, mevcut düzen içerisinde görülen aksaklıkların, kurumlarda yapılan değişikliklerle giderilmeye çalışılmasına verilen isimdir? Yukarıda verilen tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
a) Islahat
b) İhtilal
c) İnkılap
d) Plebisit
e) Mübadele

Başka bir bölümünü de okumamı ister misin?