Doğru cevap: C) I ve II.
Hesap: Başlangıçta V hacminde 0,2 M NaNO3 var. Buna eşit hacimde (V) 0,1 M Al(NO3)3 ekleniyor; toplam hacim 2V olur.
- Na+ mol sayısı: 0,2·V → yeni [Na+] = (0,2V)/(2V) = 0,1 M ⇒ I doğru.
- Al3+ mol sayısı: 0,1·V → yeni [Al3+] = (0,1V)/(2V) = 0,05 M.
- NO3- mol sayısı: 0,2V (NaNO3’den) + 3·0,1V (Al(NO3)3’ten) = 0,5V → yeni [NO3-] = (0,5V)/(2V) = 0,25 M. Başlangıçtaki [NO3-] = 0,2 M olduğundan NO3- derişimi artar ⇒ II doğru.
Kaynama noktası ile ilgili (III): Başlangıçta toplam iyon/parçacık yoğunluğu = 0,2·2 = 0,4 mol/L. Karışımda toplam iyon yoğunluğu = 0,1 (Na+) + 0,05 (Al3+) + 0,25 (NO3-) = 0,4 mol/L. Toplam parçacık yoğunluğu değişmediğinden (ideal durumda) kaynama başlangıç sıcaklığı değişmez ⇒ III yanlış.
Varsayımlar: tam iyonlaşma ve ideal davranış.
Glossary
- Alıkayat/koligatif özellikler: Çözelti özelliği olup, sadece çözünen parçacık sayısına bağlıdır (ör. kaynama yükselmesi).
- Molarite (M): Bir litre çözelti başına mol sayısı.
- Van’t Hoff faktörü (i): Bir tuz çözüldüğünde oluşan çözünen parçacık sayısı (ör. NaNO3 için i ≈ 2, Al(NO3)3 için i ≈ 4).
İşte sorunun Fransızca çevirisi:
Dans le récipient ci‑dessus se trouve une solution de NaNO3 0{,}2\ \mathrm{M} (aq). On ajoute un volume égal d’une solution d’Al(NO3)3 0{,}1\ \mathrm{M}, à la même température, puis on mélange.
Concernant les changements qui se produisent dans la solution du récipient :
I. La concentration en ions Na+ devient 0{,}1\ \mathrm{M}.
II. La concentration en ions \mathrm{NO_3^-} augmente.
III. La température d’ébullition augmente.
Lesquelles des affirmations sont correctes ?
A) I seulement
B) II seulement
C) I et II
D) I et III
E) I, II et III
Glossary (alfabetik):
- Al(NO3)3: Alüminyum nitrat; çözelti içinde Al3+ ve NO3- iyonlarına ayrışır.
- iyon: Elektrik yükü taşıyan atom veya atom grubu (ör. Na+, NO3-).
- kaynama noktası: Bir sıvının buhar basıncının atmosferik basınca eşit olduğu ve kaynamanın başladığı sıcaklık.
- koligatif özellikler: Çözünen parçacık sayısına bağlı çözelti özellikleri (ör. kaynama noktası yükselmesi).
- Molarite (M): Bir litre çözelti başına düşen mol sayısı (ör. 0{,}2\ \mathrm{M}).
- NaNO3: Sodyum nitrat; çözüldüğünde Na+ ve NO3- iyonları verir.
- Van’t Hoff faktörü (i): Bir tuzun çözündüğünde oluşan ideal parçacık sayısı (ör. NaNO3 için i ≈ 2, Al(NO3)3 için i ≈ 4).
