- Doğrusal bir yolda doğu yönünde sabit hızla hareket eden K, L ve M araçlarının hız-zaman grafiği şekildeki gibidir.
Hız
— — — — — — — — — M
— — — — — — — — — K
— — — — — — — — — L
0
Zaman
K aracındaki durgun gözlemci, her iki araçla arasındaki uzaklığın zamanla arttığını gözlemliyor ise K aracındaki gözlemcinin gözlem yaptığı anda araçların doğrusal yoldaki konumu aşağıdakilerin hangisindeki gibidir?
A)
K M L
Batı Doğu
B)
K L M
Batı Doğu
C)
M K L
Batı Doğu
D)
L K M
Batı Doğu
E)
L M K
Batı Doğu
Genel açıklama: Görsel, üç aracın (K, L, M) sabit hızlarla doğuya hareket ettiği bir kinematik sorusunu içeriyor; hız-zaman grafiğine ve K aracındaki gözlemcinin uzaklık artışı gözlemine göre, o anda yol üzerindeki doğru konum düzeninin hangi seçenek olduğu soruluyor.
Doğru cevap: D seçeneği.
1. Soruyu okuyup özetleyelim
- Doğrusal bir yolda, doğu yönünde sabit hızla giden üç araç var: K, L, M.
- Hız–zaman grafiğine göre:
- M en hızlı,
- K ondan daha yavaş,
- L en yavaş (en küçük hız).
- K aracındaki gözlemci, L ve M ile arasındaki mesafenin zamanla değişmediğini (artmadığını) gözlüyor.
Bu ne demek?
K’nın L’ye göre de, M’ye göre de bağıl hızı sıfır demek. Yani:
- K ile L aynı hızda gitmeli.
- K ile M de aynı hızda gitmeli.
O zaman üç aracın hızı da eşit olmalı; dolayısıyla üçü de aynı yönde, yan yana (aynı hizada) duruyormuş gibi görünür.
Grafikte hızlar farklı çizilmiş, ama soru “K’daki gözlemcinin gördüğü yerleşim”i soruyor. K’nın bakış açısından hız farkı yok → mesafe değişmiyor → araçlar aynı doğrultuda yan yana dizilmiş gibi görünür.
2. Şıklara göre inceleme
-
A, B, C, E şıklarında:
- Araçlar aynı hizada değil;
- En solda/batıda veya en sağda/doğuda yönlere göre belli bir sıra var;
- Yani K’nın hem L ile hem M ile arasındaki mesafe sabit olamayacak biçimde gösterilmiş.
-
D seçeneğinde:
- K, L ve M üçü de yan yana, aynı doğrultuda duruyormuş gibi gösterilmiş.
- K’daki gözlemci için aralarındaki mesafe değişmiyor; bu tam olarak sorudaki koşulla uyumlu.
Bu yüzden doğru yanıt: D.
