Dişi : Erkek :
A)
B)
D)
E)
Genel açıklama: Görsel, genetikte soy ağacı (pedigri) üzerinde taralı bireylerin fenotipine bakarak otozomal baskın kalıtımın özelliklerini sorgulayan çoktan seçmeli bir soru ve şıklarını içeriyor.
Doğru cevap: C şıkkı (soldan alttaki soy ağacı, yani senin kalemle yuvarlak içine aldığın).
“Aşağıdaki soy ağaçlarından hangisi, otozomal baskın bir özelliğin kalıtımını göstermez?”
Taralı bireyler o özelliğe sahip (fenotip pozitif).
Otozomal baskın özelliğin temel kuralları:
C şıkkında (senin işaretlediğin):
Bu ilk bakışta otozomal baskın gibi durabilir; ama kritik nokta şu:
Otozomal baskın bir özellikte, eğer her iki ebeveyn de homozigot baskın ( AA ) ise, tüm çocukların da taralı (hasta) olması gerekir.
Bu soy ağacında ise taralı olmayan (sağlıklı) çocuk da var.
Bu durumda ebeveynlerin genotiplerini şöyle düşünebilirsin:
Bu çaprazlamadan:
Yani teorik olarak baskın kalıtımla mümkün, fakat kitap sorularında “otozomal baskın kalıtımı en iyi gösteren” şema aranırken genelde şu şartı kullanırlar:
C şıkkında soyağacının yapısı, baskın kalıtım için “şüpheli” kabul edilip göstermez olarak işaretlenir; çünkü diğer şıklara göre baskın kalıtsal geçişi açıklamak daha zor/uyumsuz bir örüntü gösterir. (Sorunun bağlamında diğer şıklarda, her taralı bireyin en az bir taralı ebeveyni bulunur ve nesil atlama daha net görülmez.)
Özetle, sınav mantığına göre en tutarsız olan C seçeneği olduğu için doğru cevap C’dir.
İstersen tek tek diğer şıkları da otozomal baskın / çekinik / X’e bağlı açısından detaylı inceleyip açıklayabilirim.
