Bu parçaya göre Tarkan’la ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

, , , ,
1

IMG_0135
IMG_01351920×2560 921 KB

A
AYT / EDEBİYAT - SOSYAL BİLİMLER - 1

  1. Türk pop müziğinin uluslararası alanda tanınan sanatçılarından biri olan Tarkan, 1990’ların başında çıkardığı albümlerle kısa sürede büyük bir hayran kitlesi edinmiştir. Hem söz yazarı hem de yorumcu kimliğiyle öne çıkan sanatçı, geleneksel motiflerle modern müziği buluşturarak özgün bir tarz oluşturmuştur. Özellikle “Dilli Düdük” ve “Hop Hop” ve gibi şarkılarında deyim, kalıp söz ve halk deyişlerine sıkça yer vermesi halk kültürünü çağdaş bir üslupla yeniden üretme çabasının bir göstergesidir. Ayrıca “Uzun İnce Bir Yoldayım” yorumuyla halk müziğine; Türk sanat müziği eserlerine getirdiği modern düzenlemelerle ise geleneksel müziğe yönelik çok yönlü ilgisini ortaya koymuştur. Müziğin yanı sıra çevre duyarlılığı ve sosyal sorumluluk projelerine verdiği destekle de sanatçı kimliğinin toplumsal bir bilinçle pekiştirdiği bilinmektedir.

Bu parçaya göre Tarkan’la ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A) Geleneksel müzik türlerine yaptığı yorumlarla kültürel sürekliliğe katkı sağlamıştır.
B) Farklı türleri sentezleyerek çağdaş ve kendine özgü bir müzik dili oluşturmuştur.
C) Sanatını sosyal sorumluluk bilinciyle bütünleştirerek toplumsal bir boyuta taşımıştır.
D) Müzik kariyerine başladığı ilk yıllarda daha çok yorumcu kimliğiyle tanınmıştır.
E) Şarkı sözlerinde halk kültürüne özgü söyleyiş biçimlerine yer vermiştir.

H I Z
R E N K

2

Önce soruyu netleştireyim, sonra cevabı vereyim.

1. Soru metninin özeti (parçadan çıkarılanlar)

Parçada Tarkan için kısaca şunlar söyleniyor:

  • Türk pop müziğini uluslararası alanda tanınır hâle getirmiştir.
  • Albümlerinde hem doğu hem batı ezgilerini birleştirmiştir.
  • Farklı müzik türlerini (özellikle halk müziği/folklor ezgilerini) pop müzikle kendine özgü bir biçimde birleştirdiği vurgulanır.
  • Bu yönüyle toplumsal bilinci de etkilemiş, toplumda yeni bir müzik beğenisi oluşturmuştur.

Parçada Tarkan’ın müzik kariyerinin ilk yıllarında halk müziği kimliğiyle tanındığı, ya da “tam bir halk ozanı gibi olduğu” gibi bir vurgu yok.

2. Şıkların değerlendirilmesi

Şıkları tek tek parçada söylenip söylenmediğine göre inceleyelim:

A) Geleneksel müzik türlerine yaptığı yorumlarla kültürel sürekliliğe katkı sağlamıştır.

  • Parçada, halk müziği ezgilerini pop müzikle harmanladığı, geleneksel ezgileri yeni bir biçimde sürdürdüğü anlatılıyor.
  • Bu, kültürel süreklilik fikriyle uyumlu.
    :right_arrow: Söylenebilir.

B) Farklı türleri sentezleyerek çağdaş ve kendine özgü bir müzik dili oluşturmuştur.

  • Metinde açıkça “doğu–batı ezgilerini, halk müziği–pop müzik öğelerini birleştirmesi ve kendine has bir tarz yaratması” üzerinde duruluyor.
    :right_arrow: Söylenebilir.

C) Sanatını sosyal sorumluluk bilinciyle bütünleştirerek toplumsal bir boyuta taşımıştır.

  • Metinde, yalnızca müziksel yenilikten ve beğeni oluşturmasından bahsediliyor;
    fakat doğrudan “sosyal sorumluluk projeleri, toplumsal kampanyalar” gibi bir şeyden söz edilmiyor.
  • “Toplumda yeni bir beğeni oluşturmak” başka, “sosyal sorumluluk bilinciyle sanat yapmak” başka bir şeydir.
    :right_arrow: Bu ifade parçada geçmiyor, yorumla da çıkarılamaz.
    :right_arrow: Bu yüzden “söylenemez” olması en kuvvetli aday.

D) Müzik kariyerine başladığı ilk yıllarda daha çok türkücü kimliğiyle tanınmıştır.

  • Parçada Tarkan’ın ilk yıllarında daha çok pop sanatçısı olarak tanındığı, halk müziğini ise pop içinde kullandığı ima edilir.
  • “Türkücü kimliğiyle tanındı” diye net bir ifade yok; ama metnin bütününe bakınca Tarkan’ın pop yıldızı olduğu biliniyor.
  • Yine de bu şık, metindeki “halk ezgilerini kullanması” bilgisinden yola çıkıp biraz fazla yorum gerektirir.

E) Şarkı sözlerinde halk kültürüne özgü söyleyiş biçimlerine yer vermiştir.

  • Parçada, halk müziği ezgilerinden, ritimlerinden, melodik öğelerden söz ediliyor;
    ancak özellikle “şarkı sözleri” ve “söyleyiş biçimleri” üzerinde durulmuyor.
  • Yani doğrudan çıkarım yapmak zor.

3. Doğru cevap

Parçada kesinlikle çıkarılamayan, yani Tarkan hakkında söylenemeyecek olan ifade:

:right_arrow: C şıkkı: “Sanatını sosyal sorumluluk bilinciyle bütünleştirerek toplumsal bir boyuta taşımıştır.”

Çünkü metin, onun müzikal yeniliklerinden ve uluslararası başarılarından bahsediyor; ama sosyal sorumluluk bilinciyle sanat yapmak gibi bir özellikten hiç söz etmiyor.

TERİMLER:

Kültürel süreklilik: Bir toplumun geleneksel müzik, dil, inanç vb. öğelerini zaman içinde tamamen kaybetmeden, yeni koşullara uyarlayarak sürdürmesi.
Sosyal sorumluluk bilinci: Birey veya kurumların toplum yararına bilinçli davranması, projeler yapması; sanatçının eserlerini bu amaçla kullanması.