- Şol cennetin ırmakları
Akar Allah deyü deyü
Çıkmış İslam bülbülleri
Öter Allah deyü deyü
Bu dörtlükte görülen söz sanatı aşağıdakilerden hangisinde vardır?
A) Gökte yanan güneşi; koparıp tan yerinden
Elimizde meşale gibi taşımaktayız
B) Benim adım dertli dolap
Suyum akar yalap yalap
C) Yeni bir ülkede yem vermek için atlarına
Nice bin atlı kapılmıştı fetih rüzgarına
D) Arzu dolu, yaşamak dolu
Bu eller miydi resimleri tutarken uyuyan
E) Karlar etrafı beyaz bir karanlığa gömdü
Kar değil gökyüzünde yağan beyaz ölümdü
Diğer sayfaya geçiniz
5
Doğru cevap: B seçeneği
1. Dörtlükteki söz sanatı
Verilen dörtlük:
Şol cennetin ırmakları
Akar Allah deyü deyü
Çıkmış İslam bülbülleri
Öter Allah deyü deyü
Burada ırmaklar “Allah diyerek” akıyor, bülbüller “Allah diyerek” ötüyor gibi gösterilmiş.
Yani insana özgü bir özellik (konuşma / zikir), ırmaklara ve bülbüle aktarılmış.
Bu, kişileştirme (teşhis) ve aynı zamanda konuşturma (intak) sanatıdır.
2. Neden B?
B seçeneği:
Benim adım dertli dolap
Suyum akar yalap yalap
Bu dizelerde de “dolap” kendinden bahsediyor:
“Benim adım dertli dolap.”
Yani cansız varlık (dolap) konuşturulmuş → yine kişileştirme / konuşturma sanatı var.
Bu yüzden, söz sanatının aynı olduğu seçenek B’dir.
Diğer seçenekler neden değil?
Kısaca:
- A) Güneşi meşaleye benzetiyor → benzetme (teşbih) ağır basıyor.
- C) “Fetih rüzgârına kapılmak” → soyut bir ifade, kişileştirme değil.
- D) Daha çok duygu yüklü bir betimleme; belirgin bir kişileştirme yok.
- E) “Beyaz ölüm” → mecaz / istiare yönü baskın.
TERİMLER:
İntak: Cansız varlıkları ya da hayvanları konuşturma sanatı.
Kişileştirme (Teşhis): Cansız varlık ya da hayvana insan özelliği verme sanatı.
