Bir eğiticinin ölçme ve değerlendirme hakkında bilmesi gerekenler hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A- Derste hiç işlenmeyen konulardan veya ders için önemsiz olan dipnotlardan soru sormanın gerekli olacağını bilmelidir.
B- Birbirinden bağımsız 10 ünitedeki öğrenci kazanımlarını ölçmede sadece 3 üniteden soru sormanın yeterli olmayacağını bilmelidir.
C- Sınavların hazırlanması, çoğaltılması, uygulanması ve puanlanmasında nelere dikkat edilmesi gerektiğini bilmelidir.
D- Ders kazanımlarını öğrencilerin ne düzeyde öğrendiklerini ölçebilmek için uygun sınav türlerini bilmelidir.
Doğru cevap: A
Şimdi nedenini netleştirelim:
Seçeneklerin tek tek incelenmesi
A) Derste hiç işlenmeyen konulardan veya ders için önemsiz olan dipnotlardan soru sormanın gerekli olacağını bilmelidir.
- Ölçme-değerlendirmede temel ilke: “Ne öğretiliyorsa o ölçülür.”
- Derste işlenmeyen konudan soru sormak, geçerlilik ilkesine aykırıdır.
- Ders için önemsiz, tali bilgilerden (“dipnotlardan”) soru sormak da, programa ve kazanımlara uygun değildir.
Bu yüzden bir eğiticinin böyle bir şeyi bilmesi değil, bilakis yapmaması gerekir.
Bu ifade yanlıştır, yani “söylenemez” olan budur.
B) Birbirinden bağımsız 10 ünitedeki öğrenci kazanımlarını ölçmede sadece 3 üniteden soru sormanın yeterli olmayacağını bilmelidir.
- 10 ayrı ünitenin kazanımı varsa, sadece 3 üniteden soru sorarsan:
- Tüm kazanımları temsil etmez,
- Kapsam geçerliliği zayıf olur.
- Eğiticinin, tüm üniteleri temsil edecek şekilde soru dağılımı yapması gerektiğini bilmesi şarttır.
Bu ifade doğru ve bir eğitici açısından gerekli bir bilgidir.
C) Sınavların hazırlanması, çoğaltılması, uygulanması ve puanlanmasında nelere dikkat edilmesi gerektiğini bilmelidir.
- Bir sınavın kalitesi, sadece soruların içeriğiyle değil:
- Hazırlanma biçimi,
- Uygulanma koşulları,
- Puanlamanın adil ve tutarlı yapılması
ile de doğrudan ilgilidir.
- Eğiticinin bunların hepsini bilmesi beklenir.
Bu ifade de doğrudur.
D) Ders kazanımlarını öğrencilerin ne düzeyde öğrendiklerini ölçebilmek için uygun sınav türlerini bilmelidir.
- Farklı kazanımlar için farklı sınav türleri gerekir:
- Bilgi düzeyi için: çoktan seçmeli, kısa cevaplı,
- Uygulama/performans için: uygulama sınavı, performans ödevi, proje,
- Duyuşsal alan için: gözlem, tutum ölçekleri vb.
- Eğiticinin, hangi amaç için hangi sınav türünü seçeceğini bilmesi çok önemlidir.
Bu ifade de doğru ve gereklidir.
Sonuç
Bir eğiticinin ölçme ve değerlendirme hakkında bilmesi gerekenler arasında A seçeneğinde yazanlar yer alamaz. Çünkü:
- Derste işlenmeyen konudan,
- Önemsiz dipnotlardan
soru sormak yanlış bir ölçme-değerlendirme uygulamasıdır.
Bu yüzden “söylenemez” olan ifade A şıkkıdır.
TERİMLER:
Geçerlilik: Bir ölçme aracının, ölçmek istediği özelliği gerçekten ne kadar ölçtüğünü ifade eder.
Kapsam geçerliliği: Sınavdaki soruların, dersin tüm konu ve kazanımlarını temsil etme derecesi.