- Bir bezelye bitkisinin çaprazlanması sonucu oluşan I. döllerin yavrularının gövde uzunluğu bakımından genotip oranları aşağıdaki grafikte verilmiştir. (Uzun gövde aleli baskın, kısa gövde aleli çekiniktir.)
Grafik:
- Genotip Oranı (y ekseni)
- UU: 1
- Uu: 2
- uu: 1
- Birey (x ekseni)
Buna göre,
I. Çaprazlanan bezelyeler melezdir.
II. I. döldeki bireylerin uzun boylu olma olasılığı %75’tir.
III. I. döldeki bireylerin %50’si homozigottur.
çıkarımlarından hangileri yapılabilir?
A) Yalnız I.
B) I ve II.
C) II ve III.
D) I, II ve III.
Bu resim, genetik çaprazlama sonucu bezelye bitkilerinde oluşan yavruların genotip oranlarını gösteren bir problem içermektedir. Uzun ve kısa gövde çekinik-baskın alelleri üzerinden yorumlar yapılmıştır.
Doğru seçenek D — I, II ve III ifadelerinin hepsi yapılabilir.
Açıklama: Grafikte genotip oranı UU:Uu:uu = 1:2:1 görülüyor; bu, ebeveynlerin heterozigot (Uu × Uu) olduğunu ve dolayısıyla melez olduğunu (I doğru) gösterir. Uzun gövde fenotipi UU ve Uu tarafından verildiğinden uzun olma olasılığı 3/4 = 75\% (II doğru), homozigot bireyler UU ve uu toplamı 2/4 = 50\% (III doğru).
Terimler:
- Allel: Aynı gen lokusunda bulunan, bir karakterin farklı formu.
- Baskın: Heterozigot durumda fenotipi belirleyen allel (ör. U).
- Çekinik: Fenotipte görünmesi için homozigot olması gereken allel (ör. u).
- Fenotip: Gözlemlenen özellik (ör. uzun/ kısa gövde).
- Genotip: Bir bireyin sahip olduğu allel kombinasyonu (ör. UU, Uu, uu).
- Heterozigot: İki allelin farklı olması (Uu).
- Homozigot: İki allelin aynı olması (UU veya uu).
