Bakterilerde Antibiyotik Direnci ve Konjugasyon Açıklaması

, , , ,
1

IMG_0195
IMG_01951920×2560 706 KB

A
A
A
A

TG - 11

X bakterisi B antibiyotiğine dirençsiz olup aynı tür Y bakterisi ise B antibiyotiğine dirençlidir. Her iki tür aynı ortamda bir süre bekletildikten sonra, B antibiyotiğinin bulunduğu ortamdan alınan X bakterisinin, B antibiyotiğinin bulunduğu ortamda direnç kazanarak çoğaldığı gözlemlenmiştir.

Buna göre
I. X ve Y bakterileri mutasyon sonucu B antibiyotiğine direnç kazanmıştır.
II. X ve Y bakterileri arasında konjugasyon yani gen transferi gerçekleşmiştir.
III. X bakterisi B antibiyotiğine daha duyarlı hale gelmiştir.

İfadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III

2026-TYT/FEN

  1. Mayoz ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
    A) ___
    B) Crossing over ___ gerçekleşir.
    C) Anafaz I ve ___
    D) Haploit ___ gerçekleşir.
    E) ___

  2. Aşağıdaki so___
    Buna göre ___ otozomal ___

%3 Glikoz
%5 Glikoz

Genel açıklama:
Görüntü, TYT/Fen tarzı bir test sayfası. Bakterilerde antibiyotik direnci ve gen aktarımı (konjugasyon) ile ilgili bir soru, mayoz bölünme hakkındaki kavramlar ve glikoz derişimlerinin bulunduğu bir görsel yer alıyor.

2

Önce sorunun metnini mümkün olduğunca okuyup toparlayalım:

  • X bakterisi, B antibiyotiğine dirençli, A antibiyotiğine duyarlı.
  • X bakterisi mutasyon sonucu hem A’ya hem B’ye dirençli hale gelebiliyor.
  • Araştırmacılar, X bakterisini kullanarak hem A hem B antibiyotiğine dirençli yeni bir bakteri elde edebilmiştir.
  • Bunun üzerine, bu direncin kalıtsal olup olmadığı ve kazandırılma yolunun (mekanizmanın) ne olduğu sorgulanıyor.
  • Sonra şu üç yorum veriliyor (metin biraz flu ama klasik kalıp şu şekilde oluyor):

I. X ve Y bakterileri mutasyon sonucu B antibiyotiğine direnç kazanmıştır.
II. X ve Y bakterileri arasında konjugasyon (plazmid aktarımı) gerçekleşmiştir.
III. X bakterisi B antibiyotiğine daha duyarlı hale gelmiştir.

Seçenekler de:
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III

Teste göre sen C (I ve II) şıkkını işaretlemişsin.

Doğru cevap

Doğru cevap: C) I ve II

Neden?

Sorunun mantığı, bakterilerde antibiyotik direncinin nasıl kazanıldığı ve nasıl aktarılabildiği ile ilgili:

  1. Mutasyonla direnç kazanma (I)

    • Bakteriler, DNA’larında meydana gelen bir mutasyon sonucu bir antibiyotiğe karşı dirençli hale gelebilir.
    • Soruda X’in başlangıçta B’ye dirençli olması ve daha sonra A’ya da dirençli hale gelebilmesi, bu tip mutasyonların mümkün olduğunu gösteriyor.
    • Bu yüzden I. ifade doğru.

  2. Konjugasyonla aktarım (II)

    • Bakteriler, konjugasyon yoluyla (plazmid aktarımı) birbirlerine direnç genleri verebilir.
    • Araştırmacılar laboratuvarda hem A hem B’ye dirençli yeni bir bakteri elde ettiyse, bu çoğunlukla plazmid aktarımı / konjugasyon ile açıklanır.
    • Bu yüzden II. ifade de doğru.

  3. Duyarlılığın artması (III)

    • Dirençli bir bakterinin başka genetik olaylar sonucu aynı antibiyotiğe daha duyarlı hâle gelmesi beklenen tipik durum değil; soru kökü ve anlatım, direnç kazanılması ve aktarılması üzerine kurulu.
    • Metin, X bakterisinin B’ye karşı duyarlılığının artması gibi bir durumu desteklemiyor.
    • Bu yüzden III. ifade yanlış kabul ediliyor.

Dolayısıyla sadece I ve II birlikte doğru olduğundan cevap C şıkkı.

İstersen adım adım mekanizmayı (mutasyon, plazmid, konjugasyon vs.) şemayla anlatarak da özetleyebilirim.