Aşağıdakilerden hangisi doğrudan ölçmeye bir örnek değildir?

, , ,
1

Doğrudan Ölçme: Ölçülecek özelliklerin, doğrudan doğruya gözlenmesi ya da araya başka bir değişken girmeden kendisiyle doğrudan ilişkili bir ölçme aracıyla ölçülmesi sonucu yapılan ölçmedir. Aşağıdakilerden hangisi doğrudan ölçmeye bir örnek değildir?

A- Bir okuldaki öğrenci sayısı
B- Bir masanın uzunluğunu cetvelle ölçmek
C- Tutumların ölçülmesi
D- Öğrencileri kız erkek olarak gruplamak

2

Doğru cevap: C – Tutumların ölçülmesi

Neden?

Doğrudan ölçme, bir özelliğin araya başka bir değişken girmeden, kendisiyle doğrudan ilişkili bir ölçme aracıyla ölçülmesidir. Yani neyi ölçüyorsan, ölçtüğün şey bizzat o özelliktir; dolaylı bir yorum, çıkarım yoktur.

Seçeneklere tek tek bakalım:

  • A) Bir okuldaki öğrenci sayısı
    Burada yapılan şey, öğrencileri tek tek saymak. Sayma işlemi, doğrudan o özelliğin (öğrenci sayısı) kendisini verir.
    ➜ Doğrudan ölçme örneğidir.

  • B) Bir masanın uzunluğunu cetvelle ölçmek
    Cetvel, uzunluk birimi ile doğrudan ilişkili bir ölçme aracıdır. Masanın uzunluğunu, uzunluk birimini temel alan bir araçla ölçüyorsun.
    ➜ Doğrudan ölçme örneğidir.

  • C) Tutumların ölçülmesi
    Tutum (örneğin “derse karşı tutum”, “okula karşı tutum”) soyut bir özelliktir; doğrudan gözlenemez. Genelde ölçekler, anketler, testler kullanılır ve insanların verdikleri cevaplardan yola çıkılarak tutumları hakkında çıkarım yapılır.
    Bu yüzden bu, dolaylı ölçme (dolaylı gözlem) kapsamına girer.
    ➜ Doğrudan ölçme değildir. (Aradığımız seçenek)

  • D) Öğrencileri kız erkek olarak gruplamak
    Burada yapılan, öğrencilerin cinsiyetine göre sınıflandırılmasıdır. Cinsiyet, doğrudan gözlenebilen bir özelliktir (burada ölçme türü “sınıflama ölçeği” düzeyinde de değerlendirilebilir).
    ➜ Ölçülen özellik doğrudan gözlendiği için doğrudan ölçmeye örnek kabul edilir.

Kısa özet:

  • Somut, doğrudan gözlenen, araya yorum veya başka değişken girmeyen durumlar → Doğrudan ölçme
  • Soyut, psikolojik, tutum, ilgi, zeka gibi özellikler → Genellikle dolaylı ölçme

Bu yüzden doğrudan ölçmeye örnek olmayan seçenek: C şıkkı: Tutumların ölçülmesi’dir.

TERİMLER:

Dolaylı ölçme: Doğrudan gözlenemeyen bir özelliğin, başka davranış veya tepkiler üzerinden yorum yapılarak ölçülmesi.
Doğrudan ölçme: Ölçülmek istenen özelliğin, bizzat kendisi gözlenerek veya onunla doğrudan ilişkili bir araçla ölçülmesi.