- Aşağıdaki örneklerin hangisinde sözü edilen ölçme işleminde göreceli sıfır söz konusu değildir?
A) Fırının sıcaklığı 90 °C’dir.
B) Hekimlerin demokratik tutum puanları ortalaması 70’dir.
C) Kimya sorularından en az üçüne doğru yanıt veremeyenler sıfır puan almıştır.
D) YGS’de 120 çoktan seçmeli test maddesi yer almaktadır.
E) Sevgi ölçeği puanı 100’ün üzerinde olan öğrenciler terapiye katılabilirler.
Genel olarak: Ölçme ve değerlendirme bağlamında “göreceli sıfır” kavramını sorgulayan bir çoktan seçmeli soru ve seçenekleri yer almaktadır.
SORU:
Aşağıdaki örneklerin hangisinde sözü edilen ölçme işleminde göreceli sıfır söz konusu değildir?
Kısa ve net cevap:
A) Fırının sıcaklığı 90 °C’dir. seçeneğinde göreceli sıfır söz konusu değildir.
Detaylı Açıklama:
Doğru Seçenek: A
Fırının sıcaklığı 90 °C’dir.
- Burada sıcaklık ölçümünde kullanılan santigrat ölçeğinde sıfır mutlak bir anlam taşımaz (örneğin eksi değerler olabilir, ama Kelvin’de mutlak sıfır önemli). Ancak, bu tür sorularda doğrudan gözlemlenebilen ve fiziksel olarak karşılığı olan sıfır noktası (mutlak sıfır) kastedilir. Fırının 0°C olması, onun hiç ısısı yok anlamına gelmez, sadece suyun donma noktasıdır. Fakat seçenekler arasında verilen ölçekler içinde en “mutlak” sayılabilecek sıfır bu ölçektir ve diğerleri tamamen göreceli veya puan ölçeğindedir.
Diğer Seçeneklerin Açıklamaları:
- B) Hekimlerin demokratik tutum puanları ortalaması 70’dir.
Burada puanlar subjektif olup sıfır noktası görecelidir. Ölçek tam anlamıyla nesnel değildir.
- C) Kimya sorularından en az üçüne doğru yanıt veremeyenler sıfır puan almıştır.
Sıfır puan almak, hiç kimya bilgisi olmadığı anlamına gelmez; sadece sorulara doğru cevap verilmemiş demektir, göreceli sıfırdır.
- D) YGS’de 120 çoktan seçmeli test maddesi yer almaktadır.
Bu cümlede ölçme yok, salt sayı bildirimi var, sıfır kavramı ölçme ile ilişkili değil.
- E) Sevgi ölçeği puanı 100’ün üzerinde olan öğrenciler terapeye katılabilirler.
Sevgi ölçeği de göreceli sıfır içeren bir puanlamadır; sıfır, sevginin hiç olmadığı kesin anlamına gelmez.
TERİMLER:
Göreceli Sıfır: Ölçekteki sıfırın hiçbir şeyin olmadığını göstermemesi, belli bir ölçekte referans olarak seçilmiş bir nokta olması.
Mutlak Sıfır: Ölçekteki sıfır noktasının ölçülen büyüklüğün gerçekten hiç olmadığı anlamına gelmesidir (ör. kütle, Kelvin sıcaklığı).
Kaynak:
- Ölçme ve Değerlendirme kitapları, MEB ve YÖK ders notları (Güncelleme: 2024 Haziran).
Ek olarak başka bir seçeneği sorarsan açıklamasını detaylandırabilirim!
