- Aşağıdaki cümlelerden hangisinde sıralama ölçeği düzeyindeki bir ölçme bilgisi doğrudan ölçme sonucu olarak ifade edilmiştir?
A) Ayşe 10 sorunun üçünü doğru yaptı.
B) Rojda sınavdan 100 üzerinden 95 aldı.
C) Sevda sınıfın en kaygılı öğrencisidir.
D) Metin’in sınav kaygı düzeyi çok yüksek.
E) Nisanur Türkçe dersinde Ayla’dan daha başarılıdır.
- Hemşire boy ölçerken cm’yi, kuyumcu altın ____
____ mesafeyi ölçerken ____
Doğru cevap:
E şıkkı: “Nisanur Türkçe dersinde Ayla’dan daha başarılıdır.”
Detaylı Açıklama:
Sıralama ölçeği, ölçülen nitelikleri sadece daha az – daha çok, daha başarılı – daha başarısız gibi sıralama imkânı tanır. Ancak niceliksel olarak aradaki farkı göstermez. Burada doğrudan ölçme, herhangi bir aracı olmadan bir özelliği doğrudan gözlemleyip değerlendirir.
Seçenek Analizi:
- A) Ayşe’nin 10 sorudan 3’ünü doğru yapması kesin (doğrudan ve oran/aritmetik) ölçmedir, sıralama değil.
- B) Rojda’nın 100 üzerinden 95 alması kesin (doğrudan aritmetik ölçme), sıralama değil.
- C) Sevda’nın “en kaygılı öğrenci” olması, sınıf içinde yapılan bir sıralama ama genellikle dolaylı bir kanı üzerinden söylenir (anket, gözlem), bu nedenle doğrudan ölçme değildir.
- D) Metin’in kaygı düzeyi çok yüksek: Bu bir yorum/algı, doğrudan ölçme değil.
- E) Nisanur, Ayla’dan daha başarılıdır: Türkçe dersi bağlamında öğrencileri birbirine göre doğrudan karşılaştırma (sıralama ölçeğiyle doğrudan ölçme) yapılmıştır ve Nisanur’un başarısı Ayla’dan fazladır şeklinde sıralanmıştır.
TERİMLER:
- Doğrudan ölçme: Ölçmek istenen niteliğin doğrudan gözlenip sayılarla ifade edilmesi.
- Sıralama ölçeği (ordinal scale): Niteliklerin büyüklük veya küçüklük açısından sıralanması, fakat aradaki farkın ölçülememesi.
Kaynak:
MEB Ölçme ve Değerlendirme ders notları, 2023-2024.
Kontrol tarihi: Haziran 2024
