Bir gün İsmail, dedesine kaza, kader ve insan iradesi arasındaki ilişki ile ilgili sorular sorar. Bilge dede de torununun konuyu daha iyi anlaması için cevabı yaşayarak öğrenmesini ister ve onu köpek kulübelerinin olduğu yere götürür. Burada birinde siyah köpeğin diğerinde beyaz köpeğin yaşadığı iki kulübe vardır. Bilge dede torununa bu köpeklerin sürekli birbirleriyle mücadele ettiklerini söyler. Torunu İsmail sorar: “Peki hangisi mücadelede galip geliyor?” Bilge dede, “Hangisini daha iyi beslersem o galip gelir.” cevabını verir.
Yukarıda verilen hikâyeden irade ile ilgili anlatılmak istenen en kapsamlı sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hayvanların da iradesi ve sorumluluğu vardır.
B) Bilge dede doğayı ve hayvanları çok sevmektedir.
C) İnsanın sınırsız iradesi ile hayatı hep mücadele içinde geçer.
D) İnsan, iradesini iyi veya kötü kullandığında sorumluluğunu da almış olur.
Kalan Süre 00:48:28 / 01:25:00
8 / 10
Genel açıklama: Görsel, 8. sınıf LGS sözel bölümünden bir çoktan seçmeli okuma-anlama sorusunu içeriyor; irade, kader ve insanın sorumluluğu temalı kısa bir hikâye üzerinden çıkarım yapmayı istiyor.
Kısa ve net cevap:
Hayır, cevap A değil, doğru cevap D seçeneğidir.
Detaylı Açıklama:
Soru Metni Özeti:
Hikayede, insanın içinde iki köpek (iyi ve kötü duygular) mücadele ediyor. Dede, torununa “Hangisini daha iyi beslersen o galip gelir” diyor. Yani, insan hangi yönünü (iyi veya kötü) beslerse, iradesiyle onu hayata geçirir.
Şıkların Analizi:
A) Hayvanların da iradesi ve sorumluluğu vardır. Yanlış, çünkü hikaye hayvanların değil, insanların iç dünyasındaki mücadeleden ve insan iradesinin sorumluluğundan bahseder.
B) Bilge dede doğayı ve hayvanları çok sever. Yanlış, hikayede dedenin hayvan sevgisinden değil, insan iradesinden söz edilmekte.
C) İnsanın sınırsız iradesi hayatta hep mücadele içinde olur.
Kısmen doğru, ancak ana fikir insanın iyi veya kötü yöne yönelme sorumluluğudur, burada daha yüzeysel anlatılmış.
D) İnsanın, iradesini iyi veya kötü kullandığında sorumluluğunu da almış olur. Doğru. Hikayenin temel mesajı budur: İnsan iradesini hangi tarafta kullanırsa, sonuçlarına da katlanır.
Terimler
İrade: İnsanın isteme ve seçme gücü, kendi kararlarını bilinçli olarak yönlendirebilmesi.
Sorumluluk: Bir kişinin, yaptığı davranışların sonuçlarını kabul etmesi ve bunların arkasında durması.
Kaynak: MEB 8. Sınıf Türkçe ders kitapları ve LGS örnek soruları Kontrol Tarihi: Haziran 2024
Başka bir şık veya detaylı açıklama istersen sorabilirsin!
