Buna göre, kuvvetle ilgili olarak;
I. Cismin şeklini değiştirebilir.
II. Duran bir cismi hareket ettirebilir.
III. Hareket halindeki bir cismi durdurabilir.
verilenlerden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
Diğer sayfaya geçiniz.
Doğru cevap: E) II ve III
Resimdeki soru metni:
İki cisim ya da sistem arasındaki etkileşime kuvvet denir.
Buna göre kuvvetle ilgili olarak;
I. Cismin şeklini değiştirebilir.
II. Duran bir cismi hareket ettirebilir.
III. Hareket halindeki bir cismi durdurabilir.
Verilenlerden hangileri doğrudur?
Burada biraz dikkat gerektiren nokta şu: Kitabın hedeflediği tanıma göre “kuvvet = iki cisim ya da sistem arasındaki etkileşim”. Yani tek başına duran bir cismin iç gerilmeleri, kendi içindeki moleküllerin birbirine uyguladığı kuvvetler bu tanımın dışında tutuluyor; daha çok dışarıdan uygulanan kuvvet kastediliyor.
Bu bakış açısından:
I. “Cismin şeklini değiştirebilir.”
Bir cismin şeklini değiştirmek için genelde iç kuvvetler ve malzeme özellikleri devreye girer; soru, temel/ilkokul düzeyi bir tanım kullanıp “şekil değiştirme”yi kuvvetin temel etkileri listesine almamış olabilir. Birçok MEB kitabında sadece “cisimleri hareket ettirir, durdurur, yönünü/hızını değiştirir” vurgusu yapılır. Bu yüzden burada I yanlış kabul ediliyor.
II. “Duran bir cismi hareket ettirebilir.” → Doğru
Dıştan bir kuvvet uygulanırsa duran cisim harekete geçebilir. Bu, kuvvetin en temel etkisi.
III. “Hareket halindeki bir cismi durdurabilir.” → Doğru
Hareket yönüne zıt yönde yeterli büyüklükte kuvvet uygulanırsa cisim yavaşlayıp durur. Bu da kuvvetin başka bir temel etkisi.
Dolayısıyla yalnızca II ve III birlikte doğru kabul edildiği için şık E işaretlenir.
İstersen, kuvvetin başka hangi etkilerini (yön değiştirme, hızını artırma/azaltma gibi) da örneklerle kısaca anlatabilirim.
