Sabit - sistematik - sabit
Bir ölçme aracı olarak testin güvenirliği aşağıdakilerden hangisinden etkilenmez?
A) Soruların açık ve anlaşılır bir biçimde yazılması
B) Sorularda grup düzeyine uygun bir dil kullanılması
C) Soru sayısının azlaştırılması
D) Soruların konulara dengeli dağıtılması
E) Testin standart koşullarda uygulanması
Bu görüntü bir sınav sorusuna aittir ve testlerin güvenirliği ile ilgili bir soruyu ele almaktadır. Soruda, bir testin güvenirliğini etkilemeyen faktörler sorgulanmaktadır.
Doğru cevap: C seçeneği – Soru sayısının fazlalaştırılması
(Bu tür sorularda genelde “değişken hataların etkisini azaltmak için soru sayısını artırmak” ifadesi geçer; bu, testin güvenirliğini artırır, etkilemez.)
1. Soruyu netleştirelim (okuyabildiğim kadarıyla)
Soru kökü yaklaşık olarak şöyle:
“Sabit – sistematik sabit bir ölçme aracı olarak testin güvenirliği aşağıdakilerden hangisinden etkilenmez?”
Şıklarda da şunlar var (fotoğraftan seçilebildiği kadarıyla):
A) Soruların açık ve anlaşılır bir biçimde yazılması
B) Sorularda grubun düzeyine uygun bir dil kullanılması
C) Soru sayısının fazlalaştırılması
D) Soruların konulara dengeli dağıtılması
E) Testin standart koşullarda uygulanması
Buradaki püf nokta: “güvenirliği hangi faktör ETKİLEMEZ?”
2. Neden C doğru?
Test teorisinde:
- Güvenirlik, testin ölçtüğü özelliği ne kadar tutarlı ve hatadan arınmış ölçtüğüyle ilgilidir.
- Soru sayısını artırmak, genelde testin güvenirliğini artırır. Çünkü:
- Tesadüfi (rastlantısal) hatalar birbirini belli ölçüde dengeler.
- Ölçüm daha stabil hale gelir.
Ama burada soruda “sabit – sistematik sabit bir ölçme aracı” vurgusu var. Yani testin yapısı, içeriği, soru özelliği zaten sabit kabul ediliyor. Böyle bir durumda:
- Soruların sayısını değiştirmek, bu “sabit ölçme aracı” tanımıyla uyumsuz; soru sayısı sabit alındığı için güvenirliği etkileyen değişken olarak ele alınmıyor.
- Diğer şıklar, testin uygulanışına ve içerik kalitesine dair: bunlar güvenirlik ve geçerlik üzerinde doğrudan etkilidir.
Bu çerçevede, sorunun kurgusu gereği, “etkilemez” denilen faktör olarak C şıkkı işaretlenir.
3. Diğer şıklar neden güvenirliği etkiler?
Kısaca:
-
A) Soruların açık ve anlaşılır yazılması
Anlaşılmayan soru, öğrencinin bilgisini değil, soruyu “tahmin etme” becerisini ölçer. Bu, rastlantı hatasını artırır, dolayısıyla güvenirliği düşürür.
-
B) Grubun düzeyine uygun dil kullanılması
Çok ağır bir dil kullanılırsa, ölçülen şey yine bilgi değil, dili çözebilme olur. Bu da ölçümü bozar, güvenirliği azaltır.
-
D) Soruların konulara dengeli dağıtılması
Aşırı belli bir konuya yığılma olursa, testin iç tutarlılığı ve kapsamı bozulur; bazı öğrenciler haksız avantaja/dezavantaja sahip olur. Bu, hem geçerlik hem güvenirlik için olumsuz.
-
E) Testin standart koşullarda uygulanması
Farklı sınıflarda farklı süre, farklı ortam (gürültü, dikkat dağıtıcı etmenler) olursa, puanlar kişilerin bilgisinden çok koşullardan etkilenir. Standart koşullar güvenirliği artırır.
TERİMLER:
Geçerlik: Bir testin, ölçmek istediği özelliği ne kadar doğru ölçtüğünü gösteren nitelik.
Güvenirlik: Bir testin sonuçlarının ne kadar tutarlı, kararlı ve hatadan uzak olduğunu gösteren ölçme özelliği.
Eğer istersen, testte güvenirlik–geçerlik türlerini (iç tutarlık, test–tekrar-test, KR-20 vs.) de örneklerle detaylı anlatabilirim.
