Kader ve Kaza Kavramlarının Doğru ve Yanlış Cümleleri ile İlgili Sorular

, , , , ,
1

Merve Öğretmen, ‘Kader ve Kaza ile ilgili kavramlar’ konusu ile ilgili doğru ve yanlış cümleleri değişik renkteki kartlara yazar, öğrencilere de bunları ayırmalarını söyler. Buna göre doğru olan cümleler mavi, yanlış olan cümleler ise kırmızı kutuya atılmalıdır. Kartlarda yazılı cümleler şu şekildedir:

  1. Kart: Kader, Allah’ın evrende olacak her şeyi önceden bilmesidir.
    2.Kart: Kaza, Allah’ın önceden takdir ettiği şeylerin zamanı gelince gerçekleşmesidir.
    3.Kart: Tevekkül, tedbir almadan sonucu beklemektir.
  2. Kart: Külli irade Allah’a, cüz’i irade insana aittir.
  3. Kart: İnsan, özgür iradesiyle yaptığı seçimlerden sorumlu tutulamaz.
    Buna göre mavi ve kırmızı kutuya atılması
    gereken kartlar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
2

Doğru–yanlışları ayıralım, sonra da hangi kart hangi kutuya gidecek onu çıkaralım.

Kartları tek tek değerlendirelim:

  1. “Kader, Allah’ın evrende olacak her şeyi önceden bilmesidir.”

    • Bu ifade eksik/yanlış.
    • Kader sadece “bilmek” değildir; takdir etmek, belirlemek anlamını da içerir.
    • Sadece “bilme” olarak tanımlandığı için yanlış kabul edilir.
      ➜ Kırmızı kutu (YANLIŞ)

  2. “Kaza, Allah’ın önceden takdir ettiği şeylerin zamanı gelince gerçekleşmesidir.”

    • Bu, klasik tanıma tam uyuyor.
      ➜ Mavi kutu (DOĞRU)

  3. “Tevekkül, tedbir almadan sonucu beklemektir.”

    • Tevekkül = elinden geleni yapıp sonucu Allah’a bırakmaktır.
    • Tedbir almadan sonucu beklemek, tevekkül değil, tevekkülsüzlüktür / tembelliktir.
      ➜ Kırmızı kutu (YANLIŞ)

  4. “Külli irade Allah’a, cüz’i irade insana aittir.”

    • Doğru ifade.
    • Küllî irade: Allah’ın genel, kapsamlı iradesi.
    • Cüz’î irade: İnsanın sınırlı, tercih yapabilen iradesi.
      ➜ Mavi kutu (DOĞRU)

  5. “İnsan, özgür iradesiyle yaptığı seçimlerden sorumlu tutulamaz.”

    • Tam tersi: İnsan tam da özgür iradesiyle yaptığı seçimlerden sorumludur.
      ➜ Kırmızı kutu (YANLIŞ)

Sonuç

  • Mavi kutu (DOĞRU cümleler):
    2. Kart, 4. Kart

  • Kırmızı kutu (YANLIŞ cümleler):
    1. Kart, 3. Kart, 5. Kart

Yani doğru dağılım:
Mavi: 2 ve 4 – Kırmızı: 1, 3 ve 5

TERİMLER:

Cüz’i irade: İnsanın sınırlı, bireysel tercih yapma gücü; insan bu iradeyle yaptığı seçimlerden sorumludur.
Kader: Allah’ın evrende olacak şeyleri önceden bilmesi ve takdir etmesi (belirlemesi).
Kaza: Allah’ın önceden takdir ettiği şeylerin zamanı gelince gerçekleşmesi.
Külli irade: Allah’ın her şeyi kuşatan, sınırsız iradesi.
Tevekkül: Gerekli sebeplere başvurup elinden geleni yaptıktan sonra sonucu Allah’a bırakmak, O’na güvenmek.