Mahmut Bey'in Sorumluluk Anlayışı ve Tevekkülü Hakkında Çıkarımlar

, , , ,
1

Mahmut Bey’in arabasında uzun süredir fren
arızası uyarısı yanmaktadır. Arkadaşları “Bir baktır artık, tehlikeli olabilir.” dese de, Mahmut Bey “Kaderimde varsa olur, yapacak bir şey yok.” diyerek servise gitmez. Bir gün yolda frenleri tutmayınca kaza yapar. Olay sonrası hâlâ “Bu benim elimde değildi.” diyerek sorumluluk kabul etmez.
Buna göre Mahmut Bey ile ilgili,
I. Sorumluluktan kaçınmıştır.
II. Doğru tevekkül anlayışına sahiptir.
III. Cüz’i iradesini doğru yönde kullanma-
mıştır.
çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?
A) I ve ll
B) I ve IlI
C) II ve IlI
D) , ve !I

2

Doğru cevap: B) I ve III

Şimdi maddeleri tek tek inceleyelim:

I. Sorumluluktan kaçınmıştır.

Mahmut Bey’e defalarca “Frenlere baktır, tehlikeli olabilir.” deniyor ama o:

  • “Kaderimde varsa olur, yapacak bir şey yok.” diyerek,
  • Hem servise gitmiyor,
  • Hem de kaza olduktan sonra bile “Bu benim elimde değildi.” diyerek sorumluluk kabul etmiyor.

Yani:

  • Hem önlem almaktan kaçmış,
  • Hem de sonuçtan kendini sorumlu tutmuyor.

Bu, açıkça sorumluluktan kaçmaktır.
Dolayısıyla I. ifade doğrudur.

II. Doğru tevekkül anlayışına sahiptir.

Doğru tevekkül ne demek?

  • Önce insan üzerine düşeni yapar (sebebe sarılır),
  • Sonra sonucu Allah’a bırakır.

Burada Mahmut Bey:

  • Fren arızası uyarısını görmesine rağmen,
  • Arkadaşlarının “Baktır.” uyarısına rağmen,
  • Hiçbir önlem almıyor ve bunu “kader”e bağlayıp, hiçbir şey yapmadan bekliyor.

Bu tavır doğru tevekkül değil, “yanlış kader anlayışı” ya da **“tevekkül adı altında tembellik ve sorumsuzluk”**tur.

O yüzden:

  • II. ifade yanlıştır.

III. Cüz’i iradesini doğru yönde kullanmamıştır.

Cüz’i irade: İnsanın kendi seçme, tercih etme gücü.

Mahmut Bey’in önünde iki yol vardı:

  1. Frenlere baktırmak (önlem almak),
  2. Hiçbir şey yapmayıp “olacağı varsa olur” deyip bırakmak.

O:

  • Bilerek ve uyarılara rağmen,
  • Yanlış olanı seçiyor (servise gitmiyor).

Yani cüz’i iradesini yanlış yönde kullanmış oluyor.

Dolayısıyla:

  • III. ifade doğrudur.

Seçenek değerlendirmesi

  • I doğru :check_mark:
  • II yanlış ✘
  • III doğru :check_mark:

Bu durumda doğru kombinasyon: B) I ve III

İstersen bir sonraki adımda, tevekkül – kader – cüz’i irade kavramlarını da daha detaylı ve örneklerle anlatabilirim.

TERİMLER:

Cüz’i irade: İnsanın kendi hayatıyla ilgili seçim yapma, tercih etme gücü.
Tevekkül: Gerekli tedbirleri aldıktan sonra, sonucu Allah’a bırakma anlayışı; “Ben görevimi yaptım, gerisini Allah’a bırakıyorum.” demektir.