Kader; bir şeyı planlama, olçulu biçimde belirleme ve kıymetini bilme anlamına gelir.
Terim olarak Allah’ın sonsuz ilmi ve kud-retiyle evrendeki bütün işlerin düzenini ve
sınırlarını belirlemesidir. Kaza ise kaderle belirlenmiş işlerin, Allah’ın takdiri ve iradesiyle gerçekleşmesidir. Kaza, şartlar oluştuğunda Allah tarafından yaratılıp hayata geçirilen uygulamalı bir kader örneğidir.
Yani kader, genel planı ifade ederken, kaza, bu planın belirli ve gerçekleşmiş yönünü gösterir. Bu nedenle kader ve kaza birbirini tamamlayan iki önemli ilahi kavramdır.
Bu bilgiden hareketle aşağıdaki ayetlerden hangisi kaza kavramına örnek gös-terilebilir?
A) “Her can, ölümü tadacaktır. Sonunda bize döndürüleceksiniz.”
(Ankebût suresi, 57. ayet)
B) “O (Rabb) ki seni yarattı. Sana düzgün
ve lçülü bir bigim verdi.”
(Infitâr suresi, 7. ayet)
C) “Güneș ve Ay bir hesaba göre hareket
etmektedir.”
8M
(Rahmân suresi, 5. ayet)
D) “Onun varlığının delillerinden biri de denizde dağlar gibi yüzen gemilerdir.”
(Suarâ suresi, 32. ayet)
Doğru cevap: A) “Her can, ölümü tadacaktır. Sonunda bize döndürüleceksiniz.” (Ankebût 29:57)
Gerekçe: Kaza, takdir edilmiş şeyin gerçekleşmiş, uygulanmış hâlidir. Bu ayet belirli ve kesin olarak gerçekleşecek bir olayı —her canın ölümü tatmasını— ifade eder; yani ilahi planın gerçekleşmiş bir örneğidir. Diğer seçenekler yaratılışın, ölçülülüğün veya Allah’ın delillerinin genel gösterimleri olup daha çok kaderin (genel düzen/plan) ifadesidir.