İş Sağlığı ve güvenliği kapsam dışı olan aşağıdakilerden hangisi yanlış verilmiştir?

, , , ,
1

İş Sağlığı ve güvenliği kapsam dışı olan aşağıdakilerden hangisi yanlış verilmiştir?

2

Sorunun tam metni ve şıkları eksik, sadece soru kökünü yazmışsın. Bu yüzden şu anda “hangisi yanlış verilmiştir?” kısmına net bir şık işaretleyemiyorum.

Bu tip bir soru, genelde şöyle bir yapıda olur:

Soru kökü:
“İş sağlığı ve güvenliği kapsamı dışında olan aşağıdakilerden hangisi yanlış verilmiştir?”

Doğru yaklaşım:
Önce İSG’nin kapsamına girmeyenleri netleştirelim; sonra sen şıkları yazarsan, birlikte işaretleyelim.

1. İş sağlığı ve güvenliğinin (İSG) kapsamı DIŞINDA olanlar

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre İSG;

  • Kapsar:

    • Kamu ve özel sektöre ait bütün işyerlerini
    • Bu işyerlerinin tüm çalışanlarını (işçi, memur, sözleşmeli, stajyer vb.)

  • Kapsam DIŞI olanlar (kanunun açık istisnaları):

    1. Ev hizmetleri
      • Örneğin: Evde temizlikçi, bakıcı çalıştırılması.
    2. Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), Emniyet Teşkilatı ve MİT’in, fabrika, atölye, dikimevi, bakım merkezi gibi “işyeri” niteliğinde olmayan asıl faaliyetleri
      • Yani saf askeri operasyon, emniyet operasyonu vb.
    3. Afet ve acil durum birimlerinin; müdahale sırasında yürüttükleri müdahale faaliyetleri
      • Örneğin: Deprem sırasında enkazda arama kurtarma anı.
    4. Kendi nam ve hesabına çalışanlar; yanında işçi çalıştırmayan esnaf tipi tek kişilik işler
      • Örneğin: Tek başına çalışan berber, yanında işçi yoksa.

Bu dört grup, genelde “İSG Kanunu kapsamı dışı” diye geçen klasik listedir.

2. Sorudaki tipik şıklar nasıl olur?

Şıklarda genelde şöyle ifadeler görürsün (örnek):

A) Ev hizmetlerinde çalışanlar
B) Kendi nam ve hesabına çalışanlar
C) Türk Silahlı Kuvvetleri’nin askerî fabrikaları
D) Emniyet Teşkilatının asıl faaliyetleri
E) Afet ve acil durum birimlerinin müdahale faaliyetleri

Burada dikkat edilmesi gereken hileli kısım şudur:

  • TSK’nın askeri fabrikaları, dikimevleri, bakım merkezleri vs. birer “işyeri” sayılır ve İSG kapsamındadır.
    Yani:
    • “TSK’nın bütün faaliyetleri kapsam dışıdır” derse → YANLIŞ
    • “TSK’nın askeri operasyonları kapsam dışıdır, fakat fabrika vb. yerler kapsam içindedir” derse → DOĞRU

Dolayısıyla, eğer şıklarda şöyle bir şey varsa:

  • “Türk Silahlı Kuvvetleri’ne ait tüm işyerleri iş sağlığı ve güvenliği kanunu kapsamı dışındadır.”
    → Bu ifade yanlıştır ve soruda işaretlemen gereken şık bu olur.

3. Senin soruna nokta atışı cevap verebilmem için

Şıkları yazabilir misin? Örneğin şöyle:

  • A) Ev hizmetleri
  • B) Kendi nam ve hesabına, işçi çalıştırmaksızın çalışanlar
  • C) TSK’ya ait bütün işyerleri
  • D) Afet ve acil durum müdahale faaliyetleri
  • E) Emniyet teşkilatının asıl görevleri

Bu durumda yanlış verilen (yani kanuna aykırı ifade eden) şık:
C) TSK’ya ait bütün işyerleri olur.

Çünkü kanuna göre TSK’nın bazı faaliyetleri kapsam dışı, ama işyeri niteliği taşıyan birimleri kapsam içidir.

İstersen şıkları buraya aynen yaz, ben de doğrudan “Doğru cevap: … şıkkı” diye net işaretleyip, diğerlerini tek tek neden yanlış ya da doğru olduğunu da açıklayayım.

TERİMLER:

6331 sayılı Kanun: Türkiye’de İş Sağlığı ve Güvenliği ile ilgili temel çerçeveyi belirleyen kanun.
İş sağlığı ve güvenliği (İSG): Çalışanların işyerinde sağlıklı ve güvenli koşullarda çalışmasını sağlamak için alınan tüm önlemler, kurallar ve uygulamalar.