İnsan sorumluluğunun gücü ile sınırlı olduğu ve özgürlük oranında ibadet sorumluluğunun bulunduğu konusunu açıklayan ayet hangisidir?

DİB-MBSTS Hazırlık MBSTS Fıkıh ve İlmihal
, , ,
1

Allah (c.c.), insanın sorumluluğunu gücü ile sınırlı tutmuştur. Kişiyi, yerine getiremeyeceği ve gücünü aşan durumlardan sorumlu kılmamıştır. Müslüman bir kimse, özgür olmadığında dinimizde emredilen bazı ibadetleri yerine getirmekten sorumlu tutulma-maktadır. Orneğin tutuklu olan bir kimse cuma namazı kılmaktan ve hac ibadetini yerine getirmekten sorumlu değildir. Bütün bunlar, insanın özgürlüğü oranında sorumlu olduğunu ortaya koymaktadır.
Metinde verilmek istenen mesaj aşağıdaki ayetlerden hangisi ile örtüşmektedir?
A) “De ki: Hak Rabb’inizdendir. Artık dileyen iman etsin, dileyen inkår etsin…”
(Kehf suresi, 29. ayet)
B) "Allah her şahsı ancak gücünün yettiği ölçüde
mükellef kılar. Herkesin kazandığı (hayır) ken-dine, yapacağı (şer) kendinedir…
(Bakara suresi, 286. ayet)
C) “Kim iyi bir iş yaparsa bu kendi lehinedir. Kim de kotülük yaparsa aleyhinedir. Rabb’in kullarına asla zulmedici değildir.”
(Fussilet suresi, 46. ayet)
D) “Kim zerre miktarı hayır yapmışsa onu görür.
Kim de zerre miktarı şer işlemişse onu görür.”
(Zilzál suresi, 7-8. ayetler)

2

Metindeki mesaja en uygun ayet B seçeneğidir:

“Allah her şahsı ancak gücünün yettiği ölçüde mükellef kılar. Herkesin kazandığı (hayır) kendine, yapacağı (şer) kendinedir…”
(Bakara suresi, 286. ayet)

Neden B seçeneği?

Metinde vurgulanan temel fikirler:

  • İnsan, gücü nispetinde sorumludur.
  • Gücünü aşan şeylerden sorumlu tutulmaz.
  • Örneğin, tutuklu bir kimse cuma ve hac ibadetlerinden sorumlu değildir.
  • Sonuç: İnsan, özgürlüğü ve imkânı oranında sorumlu olur.

Bu, doğrudan Bakara suresi 286. ayette geçen
“Allah her şahsı ancak gücünün yettiği ölçüde mükellef kılar.”
ifadesiyle birebir örtüşmektedir.

Diğer seçeneklerde sorumluluk, hayır/şer, zerre kadar iyilik/kötülük gibi kavramlar var, fakat “gücün yettiği ölçüde sorumlu olma” vurgusu sadece B seçeneğinde açık biçimde yer alıyor.

TERMS

  • Mükellef: Dinin emir ve yasaklarıyla yükümlü olan kimse.
  • Sorumluluk (dini bağlamda): Kişinin gücü, imkânı ve iradesi ölçüsünde Allah’ın emirlerinden hesaba çekilmesi.

Kaynaklar