Aşağıdakilerden hangisi olasılıksız bir örneklemedir?
Select one:
a. 20 köy içinden sayı cetveli yardımıyla 3 köy seçme
b. Bir torbadan bilyeleri tesadüfi olarak çekme
c. Bir kurumdan erkek kadın oranına göre memurları tesadüfi olarak seçme
d. Bir okul bahçesinden öğrencileri alma
e. Bir sınıftan kura ile öğrenci seçme
Doğru cevap: d. Bir okul bahçesinden öğrencileri alma
Neden?
Olasılıklı örnekleme (tesadüfi/rastgele örnekleme) demek, evrendeki her birimin örneğe seçilme olasılığının bilindiği ve genellikle eşit olduğu durum demek.
Seçeneklere bakalım:
-
a. 20 köy içinden sayı cetveli yardımıyla 3 köy seçme
Sayı cetveli kullanmak = rastgele seçim. Yani her köyün seçilme olasılığı biliniyor.
Olasılıklı örnekleme -
b. Bir torbadan bilyeleri tesadüfi olarak çekme
Tesadüfi (rastgele) çekiyorsan, her bilyenin seçilme olasılığı belli.
Olasılıklı örnekleme -
c. Bir kurumdan erkek kadın oranına göre memurları tesadüfi olarak seçme
Bu, oranlara göre tabakalı örnekleme gibi düşünülebilir. Yine her bireyin seçilme olasılığı tanımlı.
Olasılıklı örnekleme -
d. Bir okul bahçesinden öğrencileri alma
Bahçede olanları almak, genelde “karşına kim çıkarsa” mantığına dayanır.- Rastgele sayı yok
- Her öğrencinin seçilme olasılığı eşit değil (sınıfta olan, devamsız olan, farklı saatlerde okulda olan vb.)
Olasılıksız (tesadüfi olmayan) örnekleme — özellikle kolayda örnekleme tarzı.
-
e. Bir sınıftan kura ile öğrenci seçme
Kura demek, herkesin eşit seçilme şansının olduğu anlamına gelir.
Olasılıklı örnekleme
Bu yüzden olasılıksız örnekleme olan tek seçenek d şıkkıdır.
TERİMLER:
Kolayda örnekleme: Araştırmacının en kolay ulaşabildiği kişileri/nesneleri örnekleme alması (ör: bahçedeki öğrencileri almak).
Olasılıklı örnekleme: Evrendeki her birimin örneğe seçilme olasılığının bilindiği ve genellikle eşit olduğu örnekleme türü.
Olasılıksız örnekleme: Birimlerin seçilme olasılıklarının bilinmediği, çoğunlukla araştırmacının tercihine veya ulaşılabilirliğe göre seçildiği örnekleme türü.