Önce soruları okuyup çözelim.
10. Soru
Verilen bileşikler:
I. OF₂
II. NaOH
III. H₂O₂
Soru: Bu bileşiklerdeki oksijen (O) yükseltgenme basamaklarını büyükten küçüğe sırala.
Adım adım yükseltgenme basamakları
- I. OF₂
-
Flor her zaman ** -1 ** yükseltgenme basamağındadır.
-
Bileşik yükseltgenme basamakları toplamı 0 olacak.
-
Oksijenin yükseltgenme basamağına x diyelim:
x + 2(-1) = 0 \Rightarrow x - 2 = 0 \Rightarrow x = +2
-
OF₂’de O: +2
- II. NaOH
- III. H₂O₂ (hidrojen peroksit)
Büyükten küçüğe sıralama
Yükseltgenme basamakları:
- I (OF₂): +2
- III (H₂O₂): -1
- II (NaOH): -2
Büyükten küçüğe:
+2 > -1 > -2 ⇒ I > III > II
Doğru cevap: C) I, III, II
11. Soru
Soru metni:
“Demir (Fe) elementî bileşiklerinde sadece ( +2 ) ve ( +3 ) yükseltgenme basamağına sahiptir.
Buna göre demir elementi aşağıdaki bileşiklerden hangisini oluşturamaz?”
Seçenekler (resimden okuduğum kadarıyla):
A) Fe₂O₃
B) FeO
C) FePO₄
D) FeSO₄
E) FeNO₃
(Burada asıl amaç: Demirin +2 veya +3 dışında değerlik aldığı bileşiği bulmak.)
Şimdi her bileşikte Fe’nin yükseltgenme basamağını bulalım.
A) Fe₂O₃
B) FeO
C) FePO₄
- P genelde fosfat (PO₄³⁻) içinde +5
- O: -2
- PO₄ grubunun yükü:
+5 + 4(-2) = +5 - 8 = -3 ⇒ PO₄³⁻
FePO₄ nötr bileşik:
Fe’nin yükü +3 olmalı ki +3 + (-3) = 0 olsun.
D) FeSO₄
SO₄²⁻:
- S genelde +6
- O: -2
+6 + 4(-2) = +6 - 8 = -2 ⇒ SO₄²⁻
Nötr FeSO₄’te:
Fe’nin yükü +2 olmalı ki +2 + (-2) = 0 .
E) FeNO₃ (burada temel fikir: NO₃⁻ grubunun yükü)
NO₃⁻:
- N: çoğunlukla +5
- O: -2
+5 + 3(-2) = +5 - 6 = -1 ⇒ NO₃⁻
Eğer bileşik Fe(NO₃)₂ olsaydı: Fe +2
Eğer Fe(NO₃)₃ olsaydı: Fe +3
Ama verilen yazım FeNO₃ (parantezsiz, tek NO₃), yani toplam yük 0 için:
x + (-1) = 0 \Rightarrow x = +1
- Fe: +1 çıkar → Bu, sorudaki bilgiye göre mümkün değil.
Bu yüzden:
Demirin oluşturamayacağı bileşik: E) FeNO₃
Sonuçlar
- 10. soru cevabı: C) I, III, II
- 11. soru cevabı: E) FeNO₃
İstersen yükseltgenme basamaklarını daha hızlı bulman için kısa pratik özet de yazabilirim.