Sağlık Bilişiminde Etik ve Bilgisayar Bilimleri Üzerine Final Çalışma Soruları

SAĞLIK BİLİŞİMİ VE ETİĞİ - FİNAL ÇALIŞMA SORULARI

  1. RAM belleği en doğru şekilde tanımlayan ifade hangisidir?
    A) Bilgisayarın açılış talimatlarını kalıcı olarak saklar.
    B) İşlem sırasında geçici verilerin tutulduğu bellektir.
    C) Verilerin uzun süreli saklandığı kalıcı bellektir.
    D) Ses işlemlerini yapan birimdir.
    E) Bilgisayarın ağ bağlantılarını yöneten karttır.
  2. “Bilgisayarların verileri 0 ve 1’lerden oluşan sistemle işlemesi” ifadesi hangi
    kavramı tanımlar?
    A) Bit
    B) Byte
    C) Hertz
    D) Veri tabanı
  3. Aşağıdakilerden hangisi mobil işletim sistemine örnektir?
    A) Windows
    B) MacOS
    C) Android
    D) Linux Server
    E) Unix
    E) Piksel
  4. Aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi açık kaynak ve ticari işletim sistemleri
    arasındaki farkı doğru açıklar?
    A) Her ikisi de yalnızca ücretli lisansla kullanılır.
    B) Açık kaynak sistemler kapalı yapılıdır, özelleştirilemez.
    C) Ticari sistemler kullanıcılar tarafından değiştirilebilir.
    D) Ticari sistemler genellikle topluluklar tarafından desteklenir.
    E) Açık kaynak sistemler genellikle ücretsizdir ve kullanıcılar kodu değiştirebilir.
  5. Aşağıdakilerden hangisi IP adresinin tanımıdır?
    A) Bilgisayarın donanım kimliğini gösteren numaradır.
    B) Bilgisayarın internete bağlanmak için kullandığı benzersiz sayısal kimliktir.
    C) Web sitelerinin metin tabanlı adıdır.
    D) İnternet tarayıcılarının sürüm numarasıdır.
    E) Bir e-posta adresinin sonundaki uzantıdır.
  6. Aşağıdakilerden hangisi internet güvenliği için alınabilecek önlemlerden biridir?
    A) Yazılım lisanslarını kaldırmak
    B) Antivirüs programı kullanmamak
    C) Şifreleri paylaşmak
    D) Güçlü ve düzenli değiştirilen şifreler kullanmak
    E) Güvenlik duvarını devre dışı bırakmak
  7. Microsoft Word’de yer alan sekmelerden hangisi, belgenin “temel
    biçimlendirme” işlemlerinin (yazı tipi, paragraf, pano, stiller ve düzenleme gibi
    gruplar) yapılabileceği seçenekleri içerir?
    A) Başvurular Sekmesi
    B) Ekle Sekmesi
    C) Giriş Sekmesi
    D) Dosya Sekmesi
    E) Tasarım Sekmesi
  8. Metin üzerinde kesme işlemi hangi kısa yol ile yapılır?
    A) CTRL-X
    B) CTRL-A
    C) CTRL-N
    D) CTRL-O
    E) CTRL-C
  9. Aşağıdaki sekmelerden hangisi, sunuyu baştan veya geçerli slayttan başlatma,
    özel slayt gösterileri ayarlama ve tek tek slaytları gizleme gibi ayarları
    yapmanıza olanak tanır?
    A) Slayt Gösterisi Sekmesi
    B) Görünüm Sekmesi
    C) Animasyonlar Sekmesi
    D) Tasarım Sekmesi
    E) Geçişler Sekmesi
  10. Excel’de yerini unuttuğunuz veya ismini hatırlayamadığınız komutlara
    kısayoldan erişmek amacıyla kullanılan, yapmak istediğiniz işleme dair bir
    şeyler yazmanın yeterli olduğu kutucuk aşağıdakilerden hangisidir?
    A) Formül Çubuğu
    B) Göster kutucuğu
    C) Ad kutusu
    D) Hızlı Erişim Araç Çubuğu
    E) Durum Çubuğu
  11. Aşağıdakilerden hangisi, Excel’de resim, grafik, tablo, köprü vb. gibi işlevleri
    barındıran Ekle Sekmesi seçildiğinde ekrana gelen gruplardan biri değildir?
    A) Hizalama
    B) Grafikler
    C) Simgeler
    D) Tablolar E) Bağlantılar
  12. Etik kavramının sözlük anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
    A) Ahlak bilimi
    B) Bilimsel yöntem
    C) Toplumsal baskı
    D) Hukuki zorunluluk
    E) Kişisel gelişim
  13. Etiği kuramsal felsefeden ayırarak kendi başına bir felsefe alanı olarak ele
    alan ilk filozoftur?
    A) Platon
    B) Aristoteles
    C) Sokrates
    D) Kant
  14. Ahlak kuralları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
    A) Hiçbir zaman değişmezler.
    B) Yazılı ve resmi kurallardır.
    C) Sadece hukukla belirlenirler.
    E) Bacon
    D) Toplumsal koşullar karşısında esnektirler ve kolay değişebilirler.
    E) Bireyin mesleki teknik bilgisidir.
  15. Mesleki etik kuralları içerisinde “Yeterlik” kavramı neyi ifade eder?
    A) Emekli olma hakkını
    B) İş arkadaşlarıyla iyi geçinmeyi
    C) Fazla mesai yapmayı
    D) Yasalara her durumda itaat etmeyi
    E) Mesleki gelişmeleri takip etmeyi ve uzmanlaşmayı
  16. Üretim standartlarını düzenleyen uluslararası kuruluş aşağıdakilerden
    hangisidir?
    A) ILO
    B) WHO
    C) UNESCO
    D) ISO
    E) UNICEF
  17. İş hayatındaki davranışları yönlendiren ve onlara rehberlik eden etik
    prensipler toplamına ne denir?
    A) İş yasası
    B) Mesleki etik
    C) Şirket tüzüğü
    D) Kariyer planı
    E) Performans değerlendirmesi
  18. Kurumlarda huzurlu ve verimli bir iş ortamı sağlamak için temel görev kime
    düşer?
    A) Çalışanlara
    D) Stajyerlere
    B) Müşterilere
    E) İşyeri sahibine
    C) Yöneticilere
  19. Mali müşavirlik mesleğinde yasak olan ancak gıda sektöründe önemli bir
    unsur olan faaliyet nedir?
    A) Satış yapmak
    D) Reklam yapmak
    B) Üretim yapmak
    E) Şirket kurmak
    C) Vergi ödemek
  20. Pasif ama şiddet unsuru içermeyen direnişle ilgili “Satyagraha” felsefesinin
    öncüsü kimdir?
    A) Bacon
    B) Aristoteles
    C) Kant
    D) Bentham
    E) Gandhi
  21. Aşağıdakilerden hangisi temel Tıp Etiği ilkelerinden biri değildir?
    A) Yararlılık ilkesi
    B) Zarar vermeme ilkesi
    C) Adalet ilkesi
    D) Özerkliğe saygı ilkesi
    E) Kar maksimizasyonu ilkesi
  22. Hekimin karar verip hastaya ilettiği, günümüzde yaygın olarak reddedilen
    geleneksel yaklaşım hangisidir?
    A) Karşılıklı katılım
    B) Paternalistik yaklaşım
    C) Özerk yaklaşım
    D) Bilimsel yaklaşım
    E) Hukuki yaklaşım
  23. Ölümün kaçınılmaz olduğu durumlarda hastaların tıbbi yöntemler ile
    hayatlarının sonlanmasına karar verebilmelerine ne denir?
    A) Deontoloji
    B) Ötenazi C) Asamble
    D) Tıp etiği E) Tıp ahlakı
  24. Probleme yönelik yapılandırılan tıbbi kayıtlar neye göre sınıflandırılabilir?
    A) Hastanın yaşına göre
    B) Hastalığın maliyetine göre
    C) Hastanenin büyüklüğüne göre
    D) Doktorun uzmanlığına göre
    E) Üretildiği kaynağa göre
  25. Hastane bilgi sistemlerinin sağladığı faydalardan hangisi yanlıştır?
    A) Bilgi üretim hızı artar.
    B) Karar verme güvenilirliği artar.
    C) İşletme maliyetleri artar.
    D) Personel verimliliği artar.
    E) Hasta memnuniyeti artar.
  26. Hastane bilgi sistemlerinin kliniklere sağladığı en önemli kolaylıklardan biri
    nedir?
    A) Doktorların daha az çalışması
    B) Hastaların hastaneye gelmesine gerek kalmaması
    C) İlaçların bedava verilmesi
    D) Hastanın öz geçmiş ve tedavi bilgilerine kolay ulaşım
    E) Hastane depolarının tamamen kapatılması
  27. Sağlık bilişiminin temel amacı nedir?
    A) Hasta bakım kalitesini artırmak ve maliyetleri azaltmak
    B) Sağlık çalışanlarını azaltmak
    C) Tüm hastaneleri tek bir merkezden yönetmek
    D) Kağıt üretimini desteklemek
    E) İlaç fiyatlarını belirlemek
  28. Yapay zekanın (AI) tıptaki rolü hakkında hangisi doğrudur?
    A) Doktorların yerini tamamen alacaktır.
    B) Sadece veri girişi yapar.
    C) Sağlık çalışanlarını tamamlayan yardımcı bir teknolojidir.
    D) Tedavi planlamasında kullanılamaz.
    E) Sadece idari işlerde kullanılır.
  29. Aşağıdakilerden hangisi Büyük Veri (Big Data) kavramındaki “5V”
    ilkelerinden birisi değildir?
    A) Volume (Hacim)
    D) Visual (Görsellik)
    B) Velocity (Hız)
    E) Value (Değer)
    C) Variety (Çeşitlilik)
  30. Gizlilik (mahremiyet) ilkesi hangi etik ilkeyle doğrudan bağlantılıdır?
    A) Verimlilik
    B) Rekabet
    D) Milliyetçilik
    E) Kâr elde etme
    C) Zarar vermeme ve saygı
  31. “Hastanın HIV pozitif bilgisini onayı olmadan başkasıyla paylaşmak” ne tür
    bir ihlaldir?
    A) Teknik bir hata
    D) Etik dışı bir gizlilik ihlali
    B) Yasal bir zorunluluk
    E) Standart bir prosedür
    C) İdari bir gereklilik
  32. Aşağıdakilerden hangisi bir onam formunun geçerliliğini sakatlar?
    A) Bilgi verilmeden imza alınması
    B) Formun doktor tarafından doldurulması
    C) Formun hasta tarafından imzalanması
    D) Soruların yanıtlanmış olması
    E) Formun asistan tarafından doldurulması
  1. B) İşlem sırasında geçici verilerin tutulduğu bellektir.
  2. A) Bit
  3. C) Android
  4. E) Açık kaynak sistemler genellikle ücretsizdir ve kullanıcılar kodu değiştirebilir.
  5. B) Bilgisayarın internete bağlanmak için kullandığı benzersiz sayısal kimliktir.
  6. D) Güçlü ve düzenli değiştirilen şifreler kullanmak
  7. C) Giriş Sekmesi
  8. A) CTRL-X
  9. A) Slayt Gösterisi Sekmesi
  10. B) Göster kutucuğu (Not: Yeni Ofis sürümlerinde “Ne yapmak istiyorsunuz?” / Tell Me alanı)
  11. A) Hizalama
  12. A) Ahlak bilimi
  13. B) Aristoteles
  14. D) Toplumsal koşullar karşısında esnektirler ve kolay değişebilirler.
  15. E) Mesleki gelişmeleri takip etmeyi ve uzmanlaşmayı
  16. D) ISO
  17. B) Mesleki etik
  18. C) Yöneticilere
  19. D) Reklam yapmak
  20. E) Gandhi
  21. E) Kar maksimizasyonu ilkesi
  22. B) Paternalistik yaklaşım
  23. B) Ötenazi
  24. E) Üretildiği kaynağa göre
  25. C) İşletme maliyetleri artar.
  26. D) Hastanın öz geçmiş ve tedavi bilgilerine kolay ulaşım
  27. A) Hasta bakım kalitesini artırmak ve maliyetleri azaltmak
  28. C) Sağlık çalışanlarını tamamlayan yardımcı bir teknolojidir.
  29. D) Visual (Görsellik)
  30. C) Zarar vermeme ve saygı
  31. D) Etik dışı bir gizlilik ihlali
  32. A) Bilgi verilmeden imza alınması

Kısa açıklamalar

  • 1–5: Bilgisayar temelleri
    RAM geçici bellek, bilgisayarlar veriyi 0–1 ile işler (bit), IP adresi ağda benzersiz sayısal kimliktir.

  • 6–11: Ofis ve temel bilişim
    Güçlü şifre, Word’de temel biçimlendirme Giriş sekmesiyle; kesme CTRL+X; sunu başlatma Slayt Gösterisi; Excel’de komut arama kutusu “Göster” alanı (Tell Me); Ekle sekmesinde hizalama grubu yer almaz.

  • 12–21: Etik ve tıp etiği
    Etik = ahlak bilimi; Aristoteles etiği bağımsız alan olarak sistemleştirir; ahlak kuralları toplumsal koşullara göre değişebilir; mesleki etik içinde yeterlik, uzmanlaşma ve sürekli gelişim demektir; üretim standartları ISO; tıpta temel ilkeler yararlılık, zarar vermeme, adalet, özerkliğe saygıdır, kâr maksimizasyonu etik ilke değildir.

  • 22–32: Sağlık bilişimi, gizlilik, onam
    Paternalistik yaklaşım hekimin tek taraflı karar vermesidir; ötenazi, tedaviyle yaşamın sonlandırılmasına karar verebilme; hastane bilgi sistemleri maliyeti azaltır, bilgi/karar kalitesini artırır; sağlık bilişimi hasta bakım kalitesini artırıp maliyeti düşürmeyi hedefler; yapay zeka destekleyici teknolojidir; Big Data’nın 5V’si: Volume, Velocity, Variety, Veracity, Value; gizlilik ihlali HIV bilgisini izinsiz paylaşmaktır; bilgilendirme olmadan alınan imza geçerli onam sayılmaz.

TERMS

  • Açık kaynak
  • Ahlak
  • Big Data (Büyük Veri)
  • Etik
  • IP adresi
  • Mesleki etik
  • Ötenazi
  • Paternalistik yaklaşım
  • RAM
  • Sağlık bilişimi

Kaynaklar (kontrol ve genel doğrulama)

  • Stallings, W. “Computer Organization and Architecture”, Pearson. Erişim: 23.01.2026
  • Beauchamp, T., Childress, J. “Principles of Biomedical Ethics”, Oxford University Press. Erişim: 23.01.2026
  • ISO Resmi Sitesi – https://www.iso.org
  • Microsoft 365 Destek – Office arayüzü ve “Tell Me” özelliği – https://support.microsoft.com