Aşağıdakilerden hangisi, dijitalleşme öncesi dönem ve dijital dönem tarih araştırmalarının farklılık gösterdiği alanlardan biri değildir?
A) Kaynaklara erişim
B) Araştırma hızı
C) Kaynak yönetimi
D) Veri analizi
E) Etik kurallar
Doğru cevap: E) Etik kurallar
Neden?
Soru:
“Aşağıdakilerden hangisi, dijitalleşme öncesi dönem ve dijital dönem tarih araştırmalarının farklılık gösterdiği alanlardan biri değildir?”
Yani dijitalleşme olsa da çok değişmeyen, aynı kalan alanı soruyor.
-
A) Kaynaklara erişim → Dijitalleşmeyle çok değişti. İnternet, dijital arşivler, online kütüphaneler vs. Bu yüzden farklılık gösterir.
-
B) Araştırma hızı → Dijital veri tabanları, arama motorları, yazılım araçları sayesinde araştırma hızı büyük ölçüde arttı. Yani farklılık var.
-
C) Kaynak yönetimi → Eskiden fiziksel arşiv, dosya, klasör; şimdi dijital arşiv, veri tabanları, yazılımlar. Yine ciddi fark var.
-
D) Veri analizi → Dijital ortamda veri analizi yazılımlarla, istatistikle, metin madenciliğiyle yapılabiliyor. Bu da çok değişen bir alan.
-
E) Etik kurallar → Bilimsel dürüstlük, intihal yapmamak, kaynağı doğru göstermek, veriyi çarpıtmamak gibi etik ilkeler dijitalleşmeden önce de vardı, şimdi de var. Üslup ve araçlar değişse de temel etik kurallar aynı.
Bu yüzden dijitalleşme öncesi ve sonrası farklılık göstermeyen alan etik kurallardır; yani E şıkkı.
TERİMLER:
Dijitalleşme: Bilgi ve işlemlerin kâğıt, fiziksel ortamdan bilgisayar, internet gibi dijital ortamlara taşınması.
Etik kurallar: Bir meslek ya da bilim alanında doğru–yanlış, yapılması–yapılmaması gerekenleri belirleyen ahlaki ilkeler.