Değişkenin alacağı değere göre değişken türleri aşağıdakilerden hangisinde doğru sıralanmıştır
A- Nitel- Nicel
B- Doğrudan – Dolaylı
C- Derin-Yüzeysel
D- Bağımlı Bağımsız
Doğru cevap: A şıkkı – Nitel – Nicel
Değişkenler, aldıkları değerlere göre iki ana gruba ayrılır:
-
Nitel değişken (kalitatif):
Sayısal olmayan, sözel, kategoriye ayıran değişkenlerdir.
Örnekler:- Cinsiyet (kadın/erkek)
- Medeni durum (evli/bekar)
- Göz rengi (mavi/yeşil/kahverengi)
-
Nicel değişken (kantitatif):
Sayısal olarak ifade edilebilen, ölçülebilen değişkenlerdir.
Örnekler:- Boy ( 170 \, \text{cm} , 182 \, \text{cm} vb.)
- Kilo ( 65 \, \text{kg} , 80 \, \text{kg} vb.)
- Sınav puanı ( 45 , 78 , 100 gibi)
Bu yüzden, “Değişkenin alacağı değere göre değişken türleri” dendiğinde doğru sıralama:
Nitel – Nicel → A şıkkıdır.
Diğer şıklar neden yanlış?
-
B) Doğrudan – Dolaylı
Bunlar ölçme türleriyle/ölçme biçimiyle ilgili kavramlardır,
“değişkenin aldığı değere göre” sınıflama değildir. -
C) Derin – Yüzeysel
Bilimsel istatistikte veya ölçme-değerlendirmede kullanılan standart değişken türleri değildir. -
D) Bağımlı – Bağımsız
Bunlar deneysel araştırmalarda kullanılan değişken türleridir:- Bağımsız değişken: Araştırmacının etkisini incelediği, kendisinin değiştirdiği değişken.
- Bağımlı değişken: Bağımsız değişkene bağlı olarak sonuçta ölçülen değişken.
Ama soru, aldığı değere göre sınıflamayı sorduğu için bu şık uygun değildir.
TERİMLER:
Bağımlı değişken: Değeri, başka bir değişkene (bağımsız değişkene) bağlı olarak değişen değişken.
Bağımsız değişken: Araştırmacının etkisini görmek için özellikle değiştirdiği veya kontrol ettiği değişken.
Nicel değişken: Sayısal olarak ifade edilebilen, ölçülebilen değişken türü.
Nitel değişken: Sayısal olmayan, kategoriye ayıran, sözel özelliklerle ifade edilen değişken türü.