piaget bebeklerin gidişatını dünyayı anlamlandırmalarını sağlayacak bazı şemalara sahip olarak dünyaya geldikleri sürüyor. ona göre eğer bebekler bu şemalardan yoksun olsalardı bu karmaşık dünyayı kavrayabilmeleri mümkün oluyor. ancak bu şemaların içinde yaşadığı değişime bağlı olarak çoğaldığı da yadsınamaz. bu açıklama aşağıdaki kalkınma politikalarından hangisini destekliyor.
A- gelişim ortamı ve kalıtımın etkisi ile gerçekleşir.
B- gelişimdir.
C- gelişim nöbetleşedir.
D- gelişim bir bütündür.
E- gelişimde kritik dönemler vardır.
Bu açıklama “olgunlaşma kuramı”nı değil, bilişsel gelişimi merkeze alan bir yaklaşımı destekliyor; seçenekler tam yazmadığın için, en muhtemel doğru şık:
Bilişsel (zihinsel) gelişim kuramını esas alan bir kalkınma/gelişim politikası
(Piaget’nin bilişsel gelişim kuramına dayalı politika)
Eğer şıklarda şöyle ifadeler varsa, bunlardan biri doğru olacaktır:
- Bilişsel kalkınma politikası
- Zihinsel gelişimi temel alan kalkınma politikası
- Bilişsel gelişime dayalı politika
- Piaget’nin bilişsel kuramına dayalı gelişme politikası
Neden?
Metnin ana vurguları:
- “Bebeklerin gidişatını dünyayı anlamlandırmalarını sağlayacak bazı şemalara sahip olarak dünyaya geldikleri…”
- “Bu şemalar olmasaydı bu karmaşık dünyayı kavrayamazlardı.”
- “Bu şemaların içinde yaşadığı değişime bağlı olarak çoğaldığı da yadsınamaz.”
Bu, doğrudan Piaget’nin bilişsel gelişim kuramındaki “şema” kavramına gönderme yapıyor.
Piaget’ye göre:
- Çocuklar dünyaya bazı temel zihinsel şemalarla gelir.
- Zamanla çevreyle etkileşim içinde bu şemalar:
- Asimilasyon (yeni bilgiyi mevcut şemaya uydurma)
- Akomodasyon (şemayı yeni bilgiye göre değiştirme) süreçleriyle
gelişir ve çoğalır.
Metin de tam olarak bunu söylüyor:
Başlangıçta bazı şemalar var, dünya çok karmaşık, bu şemalar olmasa anlamlandırmak zor olur, fakat gelişim sürecinde şemalar çeşitleniyor ve artıyor.
Dolayısıyla:
- Doğuştan gelen zihinsel şemaları ve
- Bu şemaların gelişimini temel alan
bir bilişsel gelişim (Piagetci) politika destekleniyor.
Diğer olası seçenekler neden olmaz?
Şıklarda genelde şunlar da olur, kısaca ayırt edelim:
-
Olgunlaşma kuramına dayalı politika:
Daha çok biyolojik/kalıtsal olgunlaşmayı vurgular, çevreyle etkileşim ve şema kavramı bu kadar merkeze alınmaz.
-
Davranışçı kurama dayalı politika:
Ödül-ceza, pekiştirme, uyaran-tepki ilişkisi ön plandadır; “şema” kavramını kullanmaz.
-
Psikanalitik kurama dayalı politika:
Bilinçdışı, içgüdüler, çatışmalar vurgulanır; yine şema temelli bir anlatım yoktur.
-
Sosyokültürel kurama dayalı politika (Vygotsky):
Daha çok dil, sosyal etkileşim, yakınsak gelişim alanı üzerinde durur; başlangıç şemaları anlatımı Piaget’ye daha özgüdür.
Bu yüzden, sorudaki paragraf Piaget’nin bilişsel gelişim kuramına dayalı politikayı en net biçimde destekliyor.
İstersen, şıkları da yaz, doğrudan A-B-C-D-E şeklinde hangisi olduğunu netleştireyim.