B
B
9. SINIF TDS-OZ
- Züleyha öğretmen öğrencilerine “Tarihsel bilginin özellikleri nelerdir?” sorusunu yöneltmiştir.
Öğrencilerin verdiği aşağıdaki cevaplardan hangisi hatalıdır?
A) Tarihsel bilgi, üzerinde gözlem yapılması mümkün olmayan geçmiş yaşantıları ele alır.
B) Tarihçiler, ulaştıkları belge, bulgu ve anlatılar üzerinden geçmiş olayların yeniden yaşanmasını sağlar.
C) Tarihçilerin konuyla ilgili daha önce yapılmış çalışmalardan yararlanması gerekir.
D) Tarih, kaynaklara ve kanıtlara dayandırılmazsa bilimsel bir niteliğe sahip olamaz.
E) Tarihsel olaylarla ilgili geçmişten günümüze ulaşan kanıtlar arasında sözlü kaynakların güvenilirliği düşüktür.
Doğru cevap: E şıkkı.
Soru özeti
Züleyha öğretmen öğrencilerine “Tarihsel bilginin özellikleri nelerdir?” diye soruyor.
Öğrencilerin verdiği cevaplardan hangisi hatalı? deniyor.
Şıkları inceleyelim:
A) “Tarihsel bilgi, üzerinde gözlem yapılması mümkün olmayan geçmiş yaşantıları ele alır.”
- Tarih, geçmişte olmuş ve bugün doğrudan gözlemleyemediğimiz olayları inceler.
- Bu ifade doğru.
B) “Tarihçiler, ulaştıkları belge, bulgu ve anlatılar üzerinden geçmiş olayların yeniden yaşanmasını sağlar.”
- Buradaki anlam, tarihçinin kanıtlara dayanarak geçmişi yeniden kurgulaması / canlandırmasıdır.
- Tarihçi, belgelerle geçmişi anlamaya ve anlatmaya çalışır, bu da tarihsel bilginin bir özelliğidir.
- İfade biraz mecazi ama kabul edilebilir ve doğru.
C) “Tarihçilerin konuyla ilgili daha önce yapılmış çalışmalardan yararlanması gerekir.”
- Tarihçiler, önceki araştırmalara ve literatüre dayanarak çalışırlar.
- Bu da tarihsel bilginin bilimsel yönünü gösterir, doğru.
D) “Tarih, kaynaklara ve kanıtlara dayandırılmazsa bilimsel bir nitelğe sahip olmaz.”
- Tarihin bilim olabilmesi için belge ve kanıta dayanması gerekir.
- Bu ifade doğru.
E) “Tarihsel olaylarla ilgili geçmişten günümüze ulaşan kanıtlar arasında sözlü kaynakların güvenilirliği düşüktür.”
- Tarihte sözlü kaynaklar (destan, hikâye, sözlü anlatı vb.) elbette eleştirel incelenir ama
“güvenilirliği düşüktür” diye genelleyerek bir özellik gibi sunulmaz.
- Tarihsel bilginin özelliği, tüm kaynakların eleştirel yöntemle sorgulanmasıdır; “sözlü olan az güvenilir” diye peşin hüküm yoktur.
- Bu nedenle bu ifade yanlış/genellemeci ve sorunun istediği hatalı cevap budur.
Sonuç:
Hatalı olan seçenek: E şıkkıdır.
