Hangi seçenekte verilen değişimlerden en az bir tanesi hatalıdır?

Bazı periyodik özelliklerin 1 ve 2 numaralı ok yönündeki genel değişimleri aşağıda verilmiştir.

Hangi seçenekte verilen değişimlerden en az bir tanesi hatalıdır?

Periyodik Özellik 1. ok yönü 2. ok yönü
A) Oksit bileşiklerin
asidik özelliği Artar Azalır
B) İyonlaşma enerjisi Artar Azalır
C) Elektron ilgisi Artar Azalır
D) Atom hacmi Azalır Artar
E) Metalik aktiflik Azalır Azalır

akika Yayınları

Bu görüntü, periyodik tablo üzerinde iki yönde (sağa ve aşağı) periyodik özelliklerin nasıl değiştiğini sorgulayan, çoktan seçmeli bir kimya sorusudur.

Doğru cevap: C seçeneği

Şimdi resmi okuyup tek tek çözelim.


1. Soruyu anlama

Şekilde periyodik tabloda iki yön gösterilmiş:

  • 1. ok yönü: Soldan sağa (→)
  • 2. ok yönü: Yukarıdan aşağıya (↓)

Tablonun altında da bazı periyodik özelliklerin, bu iki yöndeki genel değişimi verilmiş.
Soru:
“Hangi seçenekte verilen değişimlerden en az bir tanesi hatalıdır?”

Yani bir şıkta 1. ok veya 2. ok yönündeki yorumdan biri bile yanlışsa, o şık yanlıştır ve sorunun doğru cevabı olur.


2. Periyodik tablodaki temel eğilimler

  • Soldan sağa gidildikçe (1. ok yönü):

    • Asidik oksit özelliği: Artar
    • İyonlaşma enerjisi: Genelde artar
    • Elektron ilgisi: Genelde artar
    • Atom hacmi (yarıçapı): Azalır
    • Metalik aktiflik: Azalır
  • Yukarıdan aşağıya gidildikçe (2. ok yönü):

    • Asidik oksit özelliği: Genelde azalır
    • İyonlaşma enerjisi: Azalır
    • Elektron ilgisi: Genelde azalır
    • Atom hacmi: Artar
    • Metalik aktiflik: Genelde artar

Bunları kullanarak şıkları tek tek inceleyelim.


3. Şıkların analizi

A) Oksit bileşiklerin asidik özelliği

    1. ok yönü (→): Artar → Doğru
    1. ok yönü (↓): Azalır → Doğru
      → A şıkkında hata yok.

B) İyonlaşma enerjisi

    1. ok yönü (→): Artar → Doğru
    1. ok yönü (↓): Azalır → Doğru
      → B şıkkında da hata yok.

C) Elektron ilgisi

Şıkta:

    1. ok yönü (→): Azalır denmiş
    1. ok yönü (↓): Azalır denmiş

Doğrusu:

    1. ok yönü (→): Artar olmalı
    1. ok yönü (↓): Genelde azalır

Yani:

    1. ok yönü kesin yanlış
    1. ok yönü doğruya yakın / kabul edilebilir

Bu şıkta en az bir tane hata var, dolayısıyla soru köküne uyan şık C’dir.

D) Atom hacmi

    1. ok yönü (→): Azalır → Doğru
    1. ok yönü (↓): Artar → Doğru
      → D şıkkı doğru.

E) Metalik aktiflik

    1. ok yönü (→): Azalır → Doğru
    1. ok yönü (↓): Artar → Doğru
      → E şıkkı da doğru.

Sonuç

En az bir yönü hatalı olan tek seçenek:
:right_arrow: C şıkkı (Elektron ilgisi)


TERİMLER:

Atom hacmi (atom yarıçapı): Bir atomun büyüklüğünü ifade eder; çekirdekten en dıştaki elektrona kadar olan uzaklık.

Elektron ilgisi: Nötr bir atoma elektron eklendiğinde açığa çıkan ya da soğurulan enerji; atomun elektronu “ne kadar sevdiğini” gösterir.

İyonlaşma enerjisi: Gaz haldeki nötr bir atomdan bir elektron koparmak için gereken enerji.

Metalik aktiflik (metalik karakter): Bir elementin metal gibi davranma, yani elektron verme eğilimi.

Oksit bileşiklerin asidik özelliği: Bir elementin oksijenle oluşturduğu bileşiğin suyla tepkimesinde asit özelliği gösterme derecesi. Genelde ametallerin oksitleri asidik, metallerin oksitleri baziktir.