Cekim itmeden büyükse
Grafit (C)
Alüminyum (Al)
Sodyum klorür (NaCl)
Kristal örgü yapıları verilen katılar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Grafiti oluşturan C atomları arasında apolar kovalent bağ vardır.
B) Al katısını oluşturan bağlar elektron denizi modeli ile açıklanır.
C) NaCl katısını oluşturan bağlar iyonlar arası elektrostatik çekim kuvvetleri ile oluşur.
D) Grafit ve NaCl katıları kırılgandır.
E) Sadece Al katısı elektrik akımını iletir.
farklı
E?
zayıf
40 altı zayıf
=20
36
Diğer sayfaya geçiniz.
Genel açıklama: Görsel, grafit, alüminyum ve sodyum klorürün kristal örgü yapılarına dayalı bir kimya çoktan seçmeli sorusunu içeriyor; bağ türleri (kovalent, metalik, iyonik), kırılganlık ve elektrik iletkenliği özellikleri sorgulanıyor.
Doğru cevap: E şıkkı yanlıştır.
Soruyu önce netleştireyim:
Grafit (C), Alüminyum (Al) ve Sodyum Klorür (NaCl) kristal örgüleri verilmiş.
Soru: “Bu katılarla ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?”
Şıklar:
A) Grafiti oluşturan C atomları arasında apolar kovalent bağ vardır.
B) Al katısını oluşturan bağlar elektron denizi modeli ile açıklanır.
C) NaCl katısını oluşturan bağlar iyonlar arası elektrostatik çekim kuvvetleri ile oluşur.
D) Grafit ve NaCl katıları kırılgandır.
E) Sadece Al katısı elektrik akımını iletir.
Şimdi tek tek bakalım:
A) Grafiti oluşturan C atomları arasında apolar kovalent bağ vardır.
Doğru.
Grafitte her C atomu, aynı element olan C ile kovalent bağ yapar, elektron ortaklaşması iki aynı atom arasında olduğu için bağ apolar kovalent kabul edilir.
B) Al katısını oluşturan bağlar elektron denizi modeli ile açıklanır.
Doğru.
Alüminyum bir metal katıdır. Metallerde pozitif metal iyonları, etraflarında serbestçe dolaşan elektron denizi ile birlikte bulunur. Yani bağ tipi metal bağıdır ve “elektron denizi modeli” ile açıklanır.
C) NaCl katısını oluşturan bağlar iyonlar arası elektrostatik çekim kuvvetleri ile oluşur.
Doğru.
NaCl, iyonik kristaldir. Na⁺ ve Cl⁻ iyonları arasında zıt yüklü iyonlar arası elektrostatik çekim vardır; buna iyonik bağ diyoruz.
D) Grafit ve NaCl katıları kırılgandır.
Doğru.
- İyonik katılar (NaCl gibi) sert ama kırılgandır.
- Grafit, tabakalı yapıdadır; tabakalar arasında zayıf van der Waals çekimleri olduğundan kolayca tabaka tabaka ayrılır, yani kırılgandır sayılır.
E) Sadece Al katısı elektrik akımını iletir.
Yanlış olan ifade budur.
- Al katısı: Metal olduğundan, serbest elektronları sayesinde katı halde elektrik iletir → Bu kısım doğru.
- Grafit: Karbonun özel bir allotropudur; tabakalar içinde delokalize (serbestçe hareket edebilen) π elektronları vardır. Bu yüzden grafit de elektrik akımını iletir (özellikle tabaka doğrultusunda iletken).
- NaCl:
- Katı halde: İyonlar sabit kafeste, iletmez.
- Suda çözündüğünde veya erimiş halde: İyonlar serbest, iletir.
Soruda “katı” olarak verildiği için katı NaCl elektrik iletmez, bu doğru; ama yalnız Al iletir demek yanlış, çünkü grafit de iletir.
Bu nedenle “Sadece Al katısı elektrik akımını iletir.” ifadesi yanlıştır ve doğru şık E’dir.
TERİMLER:
Apolar kovalent bağ: Elektronların iki aynı veya elektronegatiflik farkı çok az olan atom arasında eşit/dengeye yakın paylaşıldığı kovalent bağ türü.
Elektron denizi modeli: Metallerde pozitif yüklü iyonların, aralarında serbest dolaşan ortaklaşa kullanılmış elektronlar (elektron denizi) ile bir arada tutulduğunu açıklayan model.
İyonik kristal: Pozitif ve negatif iyonların düzenli bir kafes yapısında bir araya geldiği, iyonlar arası elektrostatik çekimle oluşan katı.
Kovalent bağ: Atomların kararlı hale geçmek için valans elektronlarını ortaklaşa kullanmasıyla oluşan bağ.
Van der Waals kuvvetleri: Moleküller veya atomlar arasında görülen, kovalent/iyonik bağdan çok daha zayıf olan çekim kuvvetleri.
