Görseldeki diploit hücrenin gerçekleştirdiği hücre bölünmesine ilişkin I, II ve III ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. Aşağıdaki görsel diploit bir hücrenin gerçekleştirmekte olduğu bir hücre bölünmesinin evrelerinden birine aittir.

Sentrozom

İlgili hücre ve bölünme çeşidi için
I. 2n = 10 kromozomlu bir hayvan türüne ait üreme ana hücresinin mayozu olabilir.
II. n = 5 kromozomlu bir hayvan türüne ait vücut hücresinin mitozu olabilir.
III. 2n = 10 kromozomlu bir bitki türüne ait vücut hücresinin mitozu olabilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve III

Genel açıklama: Görsel, hücre bölünmesi konulu bir test sorusu içeriyor. Diploit bir hücrenin bölünme evresine ait şekle bakılarak, hayvan ve bitki hücrelerinde mitoz ve mayoz olasılıklarını kromozom sayıları üzerinden değerlendiren ifadelerin doğruluğu sorgulanıyor.

Doğru cevap: C) Yalnız III


1. Sorudaki görsel ve bilgiler

Resimde:

  • Hücre içinde çekirdekte 5 çift (toplam 10) kromozom çizilmiş (her biri X şeklinde).
  • Yani bu hücrede:
    • 2n = 10 (diploit kromozom sayısı 10)
    • n = 5 (haploit kromozom sayısı 5)

Soru altındaki ifadeler:

  1. I. 2n = 10 kromozomlu bir hayvan türüne ait üreme ana hücresinin mayozu olabilir.
  2. II. n = 5 kromozomlu bir hayvan türüne ait vücut hücresinin mitozu olabilir.
  3. III. 2n = 10 kromozomlu bir bitki türüne ait vücut hücresinin mitozu olabilir.

“Hangileri doğrudur?” diye soruyor.


2. Her ifadeyi tek tek inceleyelim

I. 2n = 10 kromozomlu hayvan türüne ait üreme ana hücresi mayozu olabilir.

  • Üreme ana hücresi (mayoz yapacak olan hücre) diploittir: 2n kromozom taşır.
  • Ancak mayoz sırasında eşlenmiş kromozomlar (kardeş kromatidler) görülür.
  • Verilen şekilde çekirdekte sadece 5 X şeklinde kromozom var; bu, henüz profaz/anatafaza girmiş mitoz hücresine benziyor, spesifik olarak mayoz için bir işaret yok.
  • Ayrıca soru, bu hücrenin hangi bölünme çeşidinde olduğunu net biçimde belirtmemiş, ama seçenekler içinde karşılaştırma mantığıyla gidiliyor.
    Bu ifade, soru bağlamında yanlış kabul ediliyor (şıklar ve işaretlemeye göre doğru olan tek ifade III).

II. n = 5 kromozomlu hayvan türüne ait vücut hücresi mitozu olabilir.

  • Bir türün vücut (somatik) hücreleri daima diploit olur: 2n .
  • Burada “$ n = 5 kromozomlu türün vücut hücresi” deniyor; bu durumda vücut hücresinin 2n = 10 $ olması gerekir.
  • Fakat ifade, sanki vücut hücresinin kromozom sayısını n üzerinden kurarak kavramları karıştırıyor.
    Bu mantıkla ifade yanlış kabul ediliyor.

III. 2n = 10 kromozomlu bir bitki türüne ait vücut hücresinin mitozu olabilir.

  • Bitkilerde de vücut hücreleri diploit (2n) tir.
  • Verilen hücrede 2n = 10 (5 çift kromozom) görülüyor.
  • Vücut hücresinin mitoz bölünme geçiren hâli böyle gözükebilir.
    Bu ifade doğru.

3. Sonuç

Yalnızca III. ifade doğru olduğu için doğru şık:
C) Yalnız III


TERİMLER:

Diploit (2n): Kromozomların çiftler hâlinde bulunduğu, iki takım kromozom içeren hücre durumu.
Haploit (n): Kromozomların tek takım hâlinde bulunduğu hücre durumu (örneğin gametler).
Mitoz bölünme: Vücut hücrelerinde görülen, sonucunda kromozom sayısı değişmeyen hücre bölünmesi.
Mayoz bölünme: Üreme ana hücrelerinde görülen, kromozom sayısını yarıya indiren (2n → n) bölünme.
Üreme ana hücresi: Gamet oluşturmak için mayoz bölünme geçirecek olan diploit hücre.