B
B
-
SINIF TDS-OZ
-
Göreceli konum, bir yerin diğer yerlerle olan ilişkisini tanımlar. Bu konum, bir ülkenin jeopolitik, ekonomik ve kültürel ilişkilerini ve önemini belirler.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin göreceli konumunun başlıca özelliklerinden biri değildir?
A) Türkiye, Orta Doğu ve Kafkasya’daki zengin enerji kaynaklarını Avrupa’ya taşıyan boru hatlarının geçtiği bir enerji koridoru konumundadır.
B) Türkiye, tarihi boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış bir ülkedir.
C) Türkiye, Asya ve Avrupa kıtalarını birbirine bağlayan doğal bir köprüdür.
D) Türkiye, kıtalar arası ticaret yollarının kesişim noktasında yer alması nedeniyle ekonomik olarak da büyük bir avantaja sahiptir.
E) Türkiye’nin doğusu ile batısı arasında yaklaşık 76 dakikalık bir yerel saat farkı bulunur.
Doğru cevap: E seçeneği
Soru metni (özet)
“Göreceli konum, bir yerin diğer yerlerle olan ilişkisini tanımlar… Buna göre aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin göreceli konumunun başlıca özelliklerinden biri değildir?”
Şıklar:
A) Türkiye, Orta Doğu ve Kafkasya’daki zengin enerji kaynaklarını Avrupa’ya taşıyan boru hatlarının geçtiği bir enerji koridorudur.
B) Türkiye, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış bir ülkedir.
C) Türkiye, Asya ve Avrupa kıtalarını birbirine bağlayan doğal bir köprüdür.
D) Türkiye, kıtalar arası ticaret yollarının kesişim noktasında yer alması nedeniyle ekonomik olarak da büyük bir avantaja sahiptir.
E) Türkiye’nin doğusu ile batısı arasında yaklaşık 76 dakikalık bir yerel saat farkı bulunur.
Neden E şıkkı?
- Göreceli konum (izafi konum): Bir yerin;
- Diğer ülkelere, kıtalara, denizlere, ticaret yollarına, enerji kaynaklarına, medeniyetlere göre konumunu anlatır.
- Yani hep “şuraya yakın/uzak, şunun arasında, şunun üzerinde” gibi ilişki kuran ifadeler.
A, C, D ve B şıkları bu tanıma uyuyor:
- A) Enerji hatlarının geçtiği konum → Diğer bölgelere göre konum.
- B) Birçok medeniyete ev sahipliği yapması → Tarihsel, kültürel ilişkilere göre konum.
- C) Asya–Avrupa arasında köprü → Kıtalar arası konum.
- D) Kıtalar arası ticaret yollarının kesişiminde olması → Ulaşım-ticaret ağlarına göre konum.
Bunların hepsi göreceli konum özelliğidir.
- E) “Doğu-batı arasında 76 dakikalık saat farkı” ifadesi ise
- boylam farkına, dolayısıyla matematik konuma (mutlak konuma) aittir.
- Yani enlem-boylamla belirlenen, başka yerlere göre değil, dünya üzerindeki kesin yere dair bir özelliktir.
Bu yüzden göreceli konumun değil, matematik (mutlak) konumun özelliğidir → Doğru cevap: E
TERİMLER:
Göreceli (izafi) konum: Bir yerin diğer ülkelere, kıtalara, denizlere, yollara, kaynaklara göre konumu. Örnek: “Türkiye, Asya ile Avrupa arasında köprüdür.”
Matematik (mutlak) konum: Bir yerin enlem ve boylam dereceleriyle kesin olarak belirlenen konumu. Buna bağlı olarak iklim, yerel saat farkı vb. özellikler açıklanır.
