- (I) Mustafa Kemal, işgal altındaki ülkesini savunmak ve kurtarmak için çırpınırken Kurtuluş Savaşı’nın şafağında, Türkiye ve Rusya tarihinde yeni bir sayfa açmak istiyordu. (II) O, yüzyıllarca estirilen savaş, kavga ve ölüm rüzgârlarının dindirildiği; barış, sağlık, huzur getirilmesinden yanaydı; “İnsanlar konuşa konuşa anlaşır.” sözüne inanıyordu. (III) Savaş meydanlarında kazanılan zaferlerin masada nasıl yenilgiye dönüştüğünü en acı biçimde yaşamış olan bir devletin evladı olarak diplomasiye çok önem veriyordu. (IV) Silaha, kaba güce, tehdide, yalan dolana sarılmak yerine “görüşmeyle gösterilen ustalık ve beceriklilik”, yani diplomasi gücünü, içeride ve dışarıda kullanmayı yeğliyordu.
Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) I. cümlede, Mustafa Kemal’in Kurtuluş Savaşı’nı kazandıktan sonra Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkilere yeni bir boyut kazandırmak istediği anlatılmaktadır.
B) II. cümlede, Mustafa Kemal’in savaştan değil; barıştan yana olduğu vurgulanmaktadır.
C) III. cümlede, tarih boyunca savaş meydanlarında kazanılan zaferlerin yanlış diplomasiyle masada yenilgiye dönüşebileceğine değinilmiştir.
D) IV. cümlede, Mustafa Kemal’in fiziksel güç yerine, görüş alışverişi ve diplomasi gücüyle sonuç almaya önem verdiği belirtilmektedir.
Sorudaki paragrafı önce kısaca çözelim.
Metin (özet):
-
cümle:
“Mustafa Kemal, işgal altındaki ülkesini savunmak ve kurtarmak için çırpınırken Kurtuluş Savaşı’nın şafağında, Türkiye ve Rusya tarihinde yeni bir sayfa açmak istiyordu.”
-
cümle:
“19. yüzyıllarca esirlikten, savaş, kavga ve ölüm rüzgârlarının dindirildiği barış, sağlık, huzur getirilmesinden yanaydı; ‘İnsanlar konuşa konuşa anlaşır.’ sözüne inanıyordu.”
-
cümle:
“Savaş meydanlarında kazanılan zaferlerin masada nasıl yenilgiye dönüştüğünü en acı biçimde yaşamış bir dönemin evladı olarak diploması̇ye çok önem veriyordu.”
-
cümle:
“Silahla, kaba güçle, tehditle, yalan dolana sarılmak yerine ‘görüşme, görüşlerle de gösterilen ustalık ve beceriklilik’ yani diploması̇ gücünü, içeride ve dışarıda kullanmayı hedefliyordu.”
Soru:
Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Şıklar:
A) I. cümlede, Mustafa Kemal’in Kurtuluş Savaşı’nı kazandıktan sonra Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkilere yeni bir boyut kazandırmak istediği anlatılmaktadır.
B) II. cümlede, Mustafa Kemal’in savaştan değil; barıştan yana olduğu vurgulanmaktadır.
C) III. cümlede, tarih boyunca alınan yanlış kararlarla savaşlarda ulusal yenilgiye uğramış bir ulusun Mustafa Kemal tarafından nasıl bir noktadan dönmek üzere olduğunun belirtilmek istendiği anlatılmaktadır.
D) IV. cümlede, Mustafa Kemal’in fiziksel güç gösterisinden ziyade, görüş alışverişinde ustalıkla nitelikleriyle öne çıktığı vurgulanmaktadır.
Doğru cevap: A şıkkı
Neden?
- I. cümlede zaman ifadesi: “Kurtuluş Savaşı’nın şafağında”.
Bu, savaş daha başlamış / başlamak üzereyken, yani henüz kazanılmamışken demek.
- A şıkkında ise: “Kurtuluş Savaşı’nı kazandıktan sonra” deniyor.
Bu, cümlenin anlamıyla çelişir. O yüzden söylenemez.
Diğer şıklar neden doğru?
B şıkkı (II. cümle):
2. cümlede barış, sağlık, huzur, “İnsanlar konuşa konuşa anlaşır.” gibi ifadeler var. Bu da Mustafa Kemal’in savaştan değil barıştan yana olduğunu net biçimde gösteriyor. B doğru yorum.
C şıkkı (III. cümle):
3. cümlede “savaş meydanlarında kazanılan zaferlerin masada yenilgiye dönüşmesi” ve bunun “en acı biçimde yaşanması” var. Bu, tarih boyunca yanlış diplomasi yüzünden kaybedilmiş zaferlerin farkında olan bir ulus evladı olduğunu; artık bu durumdan dönmek için diplomasiye çok önem verdiğini anlatıyor. C, bu anlamı genelleyerek veriyor ve metinle uyumlu.
D şıkkı (IV. cümle):
4. cümlede “silahla, kaba güçle, tehditle, yalan dolanla değil; görüşme ve diplomasi ustalığıyla hareket etmek” vurgulanıyor. Bu da Mustafa Kemal’in fiziksel güç gösterisinden çok diplomatik beceriye önem verdiğini söylüyor. D de doğru.
Sonuç
Söylenemeyecek olan (yanlış yorum): A şıkkıdır.
TERİMLER:
Diplomasi: Devletlerin birbirleriyle ilişkilerini savaş yerine görüşme, müzakere ve anlaşmalar yoluyla yürütmesi, bu alandaki siyaset ve yöntemler.
