D) Nüfus Haritaları
E) Klimatoloji Haritası
- Orta Çağ’da Batı dünyası Hristiyan din adamlarının özgür düşünceyi kısıtlayıcı ve baskıcı tutumlarıyla, Haçlı Seferlerinin bilim kurumlarına ve kütüphanelere verdiği zararlarla bilimsel alanda gerilemeye başlamıştır. Aynı dönemde Türk-İslam ülkelerinde büyük bir aydınlanma çağı başlamış, bilimsel alanda önemli gelişmeler kaydedilmiştir. İslamın etkisiyle namaz vakitleri, oruç süresi ve hac yollarının belirlenmesi gibi ihtiyaçların ortaya çıkması Müslüman bilim insanlarının coğrafyaya ilgisini artırmıştır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ’da coğrafya biliminin gelişmesine büyük katkı sağlamış Türk ve Müslüman bilim insanlarından birisi değildir?
A) Evliya Çelebi
B) El-Harizmi
C) Muhammet İdrisi
D) İbn Batuta
E) El-Biruni
18
Görseller genel olarak Orta Çağ’da İslam dünyasında bilimin, özellikle coğrafyanın gelişimi ve bu alana katkı sunan bilginlerle ilgili bir çoktan seçmeli test sorusunu içermektedir.
Sorudaki yazıyı önce aynen çıkarayım, sonra cevabı vereyim.
SORU METNİ (OCR)
- Orta Çağ’da Batı dünyası Hristiyan din adamlarının özgür düşünceyi kısıtlayıcı ve baskıcı tutumlarıyla, Haçlı Seferlerinin bilim kurumlarına ve kütüphanelere verdiği zararlarla bilimsel alanda gerilemeye başlamıştır. Aynı dönemde Türk-İslam ülkelerinde büyük bir aydınlanma çağı başlamış, bilimsel alanda önemli gelişmeler kaydedilmiştir. İslamın etkisiyle namaz vakitleri, oruç süresi ve hac yollarının belirlenmesi gibi ihtiyaçların ortaya çıkması Müslüman bilim insanlarının coğrafyaya ilgisini artırmıştır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ’da coğrafya biliminin gelişmesine büyük katkı sağlamış Türk ve Müslüman bilim insanlarından birisi değildir?
A) Evliya Çelebi
B) El-Harizmi
C) Muhammed İdrisi
D) İbn Batuta
E) El-Biruni
Doğru cevap
Doğru cevap: A) Evliya Çelebi
Neden?
-
El-Harizmi, Muhammed İdrisi, İbn Batuta, El-Biruni
Orta Çağ’da yaşamış, Türk-İslam / Müslüman dünyasında coğrafya ve ilgili bilimlerin (haritacılık, seyahat, astronomi vb.) gelişmesine doğrudan katkı vermiş bilim insanları / seyyahlardır.
Bu yüzden coğrafya bilimine katkı sağlayan Orta Çağ Müslüman bilim insanları arasındadırlar.
-
Evliya Çelebi ise:
- 17. yüzyılda (Osmanlı dönemi, Yeni Çağ’da) yaşamış bir seyyah ve yazardır.
- En önemli eseri **“Seyahatname”**dir.
- Coğrafya hakkında bilgiler verse de Orta Çağ’da yaşamamıştır, daha geç bir dönemdedir.
Bu yüzden seçenekler içinde, sorunun istediği tanıma uymayan tek kişi odur.
İstersen tek tek bu isimlerin hangi yüzyılda yaşadığını ve coğrafyaya ne katkı yaptığını da özetleyebilirim.
