Aşağıdaki atomlardan hangisi küresel simetri özelliği göstermez?

Küresel Simetri ve
Test - 4

  1. Aşağıdaki atomlardan hangisi küresel simetri özelliği göstermez?
    A) ^92U
    B) ^7N
    C) ^18Ar
    D) ^24Cr
    E) ^26Fe

Genel olarak: Görsel bir kimya testinden alınmış, “küresel simetri” özelliğini sormayan/ister nitelikte çoktan seçmeli bir soru ve seçeneklerde çeşitli elementler yer alıyor.

Doğru cevap: E) \;^{26}_{26}\text{Fe}


1. Soruyu netleştirelim

Soru (düzelterek yazıyorum):

“Aşağıdaki atomlardan hangisi küresel simetri özelliği göstermez?”

Şıklarda görünenler (atom numaralarına göre):

  • A) \;^{3}_{3}\text{Li}
  • B) \;^{7}_{7}\text{N}
  • C) \;^{18}_{18}\text{Ar}
  • D) \;^{24}_{24}\text{Cr}
  • E) \;^{26}_{26}\text{Fe}

(Bazı alt–üst indisler fotoğrafta tam seçilmiyor ama testlerin klasik sıralaması bu şekilde.)

“Küresel simetri” = tam veya yarı dolu orbital (kararlı elektron dizilimi) demek.


2. Hangi atomlar küresel simetri gösterir?

Elektronların s, p, d orbitallerine dolma kurallarını kullanıyoruz.
Küresel simetri genelde şu durumlarda olur:

  • s orbitali: s^1 (yarı dolu) veya s^2 (tam dolu)
  • p orbitali: p^3 (yarı dolu) veya p^6 (tam dolu)
  • d orbitali: d^5 (yarı dolu) veya d^{10} (tam dolu)

Bu atomların son katman dizilimlerine bakalım (nötr ve temel halde):

  • Li (Z=3): 1s^2 2s^1 → Son orbital 2s^1yarı dolu s → küresel simetri var.
  • N (Z=7): 1s^2 2s^2 2p^3 → Son orbital 2p^3yarı dolu p → küresel simetri var.
  • Ar (Z=18): 1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^63p^6 tam dolu → soygaz → küresel simetri var.
  • Cr (Z=24): Gerçek temel hal dizilimi:
    [\text{Ar}] 4s^1 3d^53d^5 yarı dolu d → küresel simetri var (bu yüzden 4s^2 3d^4 yerine bu hâli tercih eder).
  • Fe (Z=26): [\text{Ar}] 4s^2 3d^63d^6 ne yarı dolu ne tam doluküresel simetri yok.

3. Sonuç

Küresel simetri göstermeyen tek atom:

E) \;^{26}_{26}\text{Fe}


TERİMLER:

Elektron dizilimi:
Bir atomdaki elektronların, enerji seviyelerine ve orbitallere nasıl dağıldığını gösteren yazım biçimi (1s^2 2s^2 2p^6 gibi).

Küresel simetri:
Bir atomda elektronların, bir alt kabuğu (örneğin p veya d) yarı dolu (p^3, d^5) veya tam dolu (p^6, d^{10}) yapacak şekilde dağılmasıyla oluşan, ekstra kararlılık sağlayan dizilim.

Orbital:
Elektronun bulunma olasılığının yüksek olduğu bölge; s, p, d, f gibi türleri vardır.

İstersen tek tek bu elementlerin elektron dizilimlerini nasıl yazdığımızı adım adım da gösterebilirim.